Siyasal hayatın dinamik aktörleri olan siyasi partiler ile baskı grupları, toplumsal taleplerin siyasal merkeze taşınmasında ve karar alma mekanizmalarının yönlendirilmesinde farklı roller üstlenirler. Bu iki yapı arasındaki temel işlevsel ve amaçsal farklılıklara ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Siyasi partiler çok sayıda ve çeşitli toplumsal talebi birleştirip genel bir politika haline getirme (çıkar eklemlenmesi) işlevini yürütürken; baskı grupları genellikle belirli ve dar kapsamlı çıkarların savunulmasına (çıkar açıklaması) odaklanırlar.Cevap
- BBaskı grupları seçimlere katılarak siyasal iktidarı doğrudan kullanmayı hedeflerken; siyasi partiler sadece iktidar üzerinde dışarıdan denetim ve etkileme faaliyeti yürütürler.
- CSiyasi partiler sadece belirli meslek veya çıkar gruplarının özel taleplerini temsil ederken; baskı grupları toplumun genelini ilgilendiren kapsayıcı ve bütüncül hükümet programları hazırlarlar.
- DSiyasi partiler ile baskı grupları arasındaki tek fark üye sayılarıdır; her iki yapı da temel olarak siyasal iktidarı ele geçirip kadrolarını kamu yönetimine yerleştirmeyi amaçlar.
- EBaskı grupları 'çıkar eklemlenmesi' yaparak farklı toplumsal kesimlerin taleplerini birleştirirken; siyasi partiler sadece 'çıkar açıklaması' yaparak bu talepleri ham haliyle meclise iletirler.
Cevap
Siyasi partiler çeşitli toplumsal talepleri birleştirerek genel bir program oluştururken (çıkar eklemlenmesi), baskı grupları belirli ve sınırlı çıkarların savunulmasına (çıkar açıklaması) odaklanır.
Doğru cevap, siyasi partilerin heterojen talepleri ortak bir paydada toplayıp genel bir siyaset üretme (çıkar eklemlenmesi) rolünü, baskı gruplarının ise homojen ve özel bir grubun menfaatini dile getirme (çıkar açıklaması) rolünü vurgular. Bu durum, partilerin toplumu kucaklayan geniş programlara sahip olmasıyla, baskı gruplarının ise uzmanlaşmış ve dar kapsamlı hedefleriyle örtüşür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Siyasi partiler ve baskı grupları arasındaki amaç (iktidar vs. etki) ve işlev (eklemlenme vs. açıklama) farklılığı.
İpuçları
1
Kimin iktidarı istediğini, kimin ise sadece iktidardakileri 'ikna' etmeye çalıştığını düşünün.
Daha Fazla Pratik
Gabriel Almond'un yapısal-fonksiyonel analizindeki 'girdi işlevleri' konusunu tekrar etmek bu ayrımı pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s