Soru

Zorluk: OrtaBaskı Grupları ve Siyasi Parti Karşılaştırması

Siyaset biliminde, toplumsal taleplerin siyasal sisteme iletilmesinde ve karara dönüştürülmesinde hayati roller üstlenen siyasi partiler ile baskı grupları, işlevleri ve hedefleri bakımından belirgin farklara sahiptir. Buna göre, siyasi partiler ile baskı grupları arasındaki temel farka ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Siyasi partiler siyasal iktidarı doğrudan ele geçirmeyi veya paylaşmayı hedeflerken, baskı grupları iktidara gelme amacı gütmeksizin mevcut iktidarın kararlarını kendi lehlerine etkilemeye çalışırlar.Cevap
  2. B
    Siyasi partiler toplumsal talepleri sadece dile getirmekle (çıkar eklemleme) yetinirken, baskı grupları dağınık haldeki talepleri birleştirerek genel bir siyasal program haline getirir (çıkar birleştirme).
  3. C
    Baskı grupları seçimlere katılarak halktan aldıkları yetkiyle meşruiyet kazanan anayasal organlardır; siyasi partiler ise sadece hükümet dışı sivil toplum faaliyetleri yürüten gönüllü kuruluşlardır.
  4. D
    Siyasi partiler siyasal sistemin sadece 'girdi' (input) sürecinde yer alırken, baskı grupları hükümet kararlarını doğrudan uygulayan 'çıktı' (output) aktörleridir.
  5. E
    Siyasi partiler üyelerine karşı herhangi bir sorumluluk taşımazken, baskı grupları toplumun tamamının genel yararını temsil etmekle yükümlü olan resmi kamusal yapılardır.

Cevap

Siyasi partiler siyasal iktidarı ele geçirmeyi veya paylaşmayı hedeflerken, baskı grupları iktidara gelme amacı gütmeksizin karar alma süreçlerini etkilemeye çalışırlar.
Siyasi partiler ile baskı grupları arasındaki en temel ayrım noktası 'siyasal iktidar' ile kurulan ilişkidir. Siyasi partiler, demokratik yarışa (seçimlere) katılarak yönetimi doğrudan üstlenmeyi veya yönetimde pay sahibi olmayı amaçlarlar. Buna karşılık baskı grupları (çıkar grupları), hükümet etmek gibi bir sorumluluk üstlenmezler; hedefleri, kim iktidarda olursa olsun kendi üyelerinin veya savundukları davanın çıkarları doğrultusunda kararlar alınmasını sağlamak için lobicilik, propaganda ve kamuoyu oluşturma gibi yöntemlerle iktidarı etkilemektir.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi partilerin temel varlık sebebini analiz etmek.
Siyasi partilerin seçimlere katılarak iktidara gelmeyi ve devleti yönetmeyi amaçladığı sonucuna ulaşılır.
Siyasi partileri diğer toplumsal örgütlerden ayıran en temel fark iktidar talebidir.
2
Baskı gruplarının siyasal sistemdeki pozisyonunu belirlemek.
Baskı gruplarının iktidar koltuğuna oturmak yerine, o koltukta oturanları etkilemeye çalıştığı görülür.
Baskı grupları yönetim sorumluluğu almak istemeyen, sadece belirli çıkarları korumaya odaklı yapılardır.
3
İki yapının çıkar temsil biçimlerini (eklemleme ve birleştirme) karşılaştırmak.
Siyasi partilerin 'çıkar birleştirme' (aggregation), baskı gruplarının ise 'çıkar eklemleme' (articulation) yaptığı tespit edilir.
Partiler geniş bir seçmen kitlesine hitap etmek için talepleri sentezlerken, baskı grupları spesifik talepleri doğrudan seslendirir.

Anahtar Kavram

Siyasi partiler ve baskı grupları arasındaki iktidar talebi ve çıkar temsili farkı.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla