Soru

Zorluk: ZorDava Açma Süreleri ve İlk İnceleme

İdare mahkemesi nezdinde açılan bir iptal davasında, mahkeme heyeti tarafından dilekçeler üzerinde yapılan ilk inceleme neticesinde; dava konusu uyuşmazlığın aslında Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak bakacağı davalar kapsamında olduğu, ancak davanın idari işlemin tebliğinden itibaren yetmişinci günde (altmış günlük genel dava açma süresi geçtikten sonra) açıldığı tespit edilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümlerine göre, mahkemenin bu durumda tesis etmesi gereken hukuki işlem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli olan Danıştaya gönderilmesiCevap
  2. B
    Dava süresinde açılmadığı için davanın süre aşımı nedeniyle reddedilmesi
  3. C
    Hem görevsizlik hem de süre aşımı tespit edildiğinden davanın usulden reddedilmesi
  4. D
    Dilekçenin reddine karar verilerek davacıya eksikliği gidermesi için otuz günlük süre verilmesi
  5. E
    İdari merci tecavüzü bulunduğu gerekçesiyle dilekçenin ilgili idari makama tevdi edilmesi

Cevap

Mahkeme, ilk inceleme sırasına uygun olarak görevsizlik kararı vermeli ve dosyayı görevli olan Danıştaya göndermelidir.
2577 sayılı İYUK'un 14. maddesi uyarınca dilekçeler üzerinde yapılan ilk inceleme belirli bir sırayla gerçekleştirilir. Bu sıralamada 'Görev ve Yetki' unsuru birinci basamakta yer alırken, 'Süre Aşımı' unsuru beşinci basamakta yer almaktadır. Kanun'un 15. maddesine göre, inceleme sırasında bu konulardan birinde kanuna aykırılık tespit edilirse, o aşamaya özgü karar verilir. Görevsizlik durumu idari yargı düzeni içindeki başka bir mahkemeyi (bu olayda Danıştayı) ilgilendiriyorsa, mahkeme dosyayı görevli mahkemeye göndermekle yükümlüdür. Henüz birinci basamaktaki görev sorunu aşılmadan beşinci basamaktaki süre aşımı denetimine geçilmesi hukuken mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
2577 sayılı İYUK'un 14. maddesinde yer alan ilk inceleme konularını sırasıyla belirlemek.
İnceleme sırası: 1) Görev ve yetki, 2) İdari merci tecavüzü, 3) Ehliyet, 4) Kesin ve yürütülmesi gereken işlem, 5) Süre aşımı, 6) Husumet, 7) Dilekçe formatı.
Kanun, mahkemeye bu konuları maddede belirtilen sıraya göre inceleme yükümlülüğü getirmiştir (İYUK m.14/3).
2
Olaydaki eksikliklerin bu sıradaki yerlerini karşılaştırmak.
Görev sorunu 1. sırada, süre aşımı sorunu ise 5. sırada yer almaktadır.
Daha üst sırada yer alan bir engel tespit edildiğinde mahkeme alt sıradaki konulara geçemez.
3
İYUK m.15 uyarınca tespit edilen ilk sıradaki engele (görevsizlik) uygun kararı seçmek.
İdari yargı içindeki görevsizlik durumlarında m.15/1-a gereği dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilir.
Görevsiz mahkeme davanın süresinde açılıp açılmadığını denetleyemez; bu denetim yetkisi ancak görevli mahkemeye aittir.

Anahtar Kavram

İdari yargıda ilk inceleme konuları (görev, merci tecavüzü, ehliyet, kesin işlem, süre, husumet, şekil) katı bir hiyerarşik sırayla incelenir.

Daha Fazla Pratik

İdari yargıda sürelerin hesaplanmasında 'tebliğ' ile 'ilan' arasındaki farkları ve İYUK 11. maddesinin süreyi durdurma etkisini çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla