Siyaset bilimi literatüründe devlet-toplum ilişkileri incelenirken, 20. yüzyılda yükselen anti-demokratik rejimlerin tek tip olmadığı vurgulanır. Bilhassa İtalyan Faşizmi ve Alman Nasyonal Sosyalizmi, inşa ettikleri siyasal sistemin doğası gereği klasik otoriter yönetim modellerinden keskin bir biçimde ayrılırlar. Aynı zamanda, bu iki totaliter sistemin kendi içinde de "devlet" mefhumuna atfettikleri değer bağlamında ciddi farklılıklar bulunur.
Bu kavramsal çerçeveye göre, bahsedilen siyasal sistemlerin özellikleri ve birbirleriyle olan farklılıkları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Otoriter rejimler genellikle kitlelerin siyasete karşı ilgisiz (apatik) kalmasını hedeflerken, totaliter rejimler kitleleri ideolojik olarak mobilize eder; ideolojik inşada ise İtalyan Faşizminde devlet bizzat en yüce amaç kabul edilirken, Nazizm'de devlet "üstün ırk"ın hedeflerine ulaşması için bir araçtır.Cevap
- BKlasik otoriter rejimler ile totaliter rejimler arasındaki temel benzerlik, her iki sistemin de sivil toplumu tasfiye edip bireyleri resmi ideoloji doğrultusunda köklü biçimde dönüştürmeyi hedeflemesidir.
- CFaşizm ve Nazizm gibi rejimlerde yönetimlerin meşruiyeti, liderin aldığı kararların rasyonel evrensel hukuk kurallarına ve yazılı anayasal normlara (yasallık) birebir uygun olmasıyla temellendirilir.
- DTotaliter rejimler; kitlelerin siyasal sistemden aktif kopuşunu ifade eden yabancılaşma ile sadece ilgisizlik durumu olan apatiyi eşdeğer görerek, toplumu bu iki duygu durumu içinde tutmayı hedefler.
- ETotaliter devletlerde liderler, kitlelerin rızasına dayanan karizmatik bir otorite kurmak yerine, meşruiyet iddiasından tamamen vazgeçerek toplumu sadece kaba kuvvete ve fiili güce (iktidara) dayanarak yönetirler.
Cevap
Otoriter rejimlerin siyasete karşı ilgisizliği (apati) hedeflerken totaliter rejimlerin ideolojik mobilizasyon sağladığını ve Faşizmde devletin bizzat yüce amaç, Nazizm'de ise üstün ırk için bir araç olduğunu belirten seçenektir.
Verilen doğru ifade iki temel siyaset bilimi ilkesini kusursuz yansıtmaktadır: Birincisi, otoriter ve totaliter rejimler arasındaki mobilizasyon farklılığıdır (apatiye karşı ideolojik mobilizasyon). İkincisi ise, Faşizm ve Nazizm arasındaki devlet-ırk ontolojik ayrımıdır. İtalyan Faşizminde 'devlet' bizzat en yüce ahlaki varlık ve nihai amaçken, Nazizm'de devlet 'üstün ırk'ın saflığını ve egemenliğini korumak için tasarlanmış işlevsel bir araçtan ibarettir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Totaliter ve Otoriter Rejim Ayrımı ile Faşizm-Nazizm Ontolojik Farklılığı