Sosyoloji ve tarih disiplinleri arasındaki yöntemsel ilişkiyi değerlendiren bir araştırmacı; tarihin somut, belirli bir mekânda ve zamanda gerçekleşmiş "biricik" (ideografik) olaylarla ilgilenmesine karşın; sosyolojinin bu olaylar arasındaki benzerlikleri saptayarak genel kuramsal yasalara (nomotetik) ulaşmayı hedeflediğini vurgulamaktadır.
Buna göre, bir araştırmacının belirli bir toplumsal isyanı "tarihsel bir vaka" olmaktan çıkarıp "sosyolojik bir analiz nesnesi" haline getirebilmesi için uygulaması gereken temel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİsyanın gerçekleştiği döneme ait tüm arşiv belgelerini kronolojik olarak tasnif ederek olayın özgünlüğünü ve biricikliğini korumak
- İsyanın tikel ve tekrarlanamaz özelliklerini paranteze alıp, olaydaki yapısal düzenliliklerden hareketle genel bir tipolojiye ulaşmakCevap
- Cİsyana katılan bireylerin kişisel psikolojik durumlarını, saldırganlık eğilimlerini ve ruhsal motivasyonlarını derinlemesine çözümlemek
- Dİsyandaki maddi kültür unsurlarının değişim hızını, toplumun manevi değerlerindeki dirençle kıyaslayarak kültürel bir gecikme analizi yapmak
- Eİsyanı toplumsal ilerlemenin kaçınılmaz bir sonucu olarak görüp, olayı sadece evrimci bir gelişme çizgisi içinde değerlendirmek
Cevap
İsyanın tikel ve tekrarlanamaz özelliklerini paranteze alıp, olaydaki yapısal düzenliliklerden hareketle genel bir tipolojiye ulaşmak
Sosyoloji, tarih disiplininden farklı olarak, olayların tarihsel biricikliğini (zaman, mekan, spesifik kişiler) bir kenara bırakıp, bu olayların arkasında yatan tekrarlanan toplumsal yapıları ve yasaları bulmayı amaçlar. 'İdeografik' olan tarihin aksine 'nomotetik' olan sosyoloji, tikel olandan tümele ulaşarak kuramsal tipolojiler üretir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sosyolojinin Nomotetik (Genelleyici) Karakteri
Tahmini Süre:2m 0s