Soru

Zorluk: OrtaKamu Tüzel Kişiliği Kavramı ve Özellikleri

1982 Anayasası'nın 123. maddesi uyarınca kamu tüzel kişiliği, ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur. Kamu tüzel kişiliğine sahip olan kuruluşlar, merkezi idarenin (devlet tüzel kişiliğinin) dışında yer alan, ayrı bir hukuki varlığa, kendi bütçesine ve personeline sahip yapılardır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi merkezi idare hiyerarşisi içerisinde yer almayıp ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir?

  1. A
    Milli Savunma Bakanlığı
  2. Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu (TRT)Cevap
  3. C
    Emniyet Genel Müdürlüğü
  4. D
    Diyanet İşleri Başkanlığı
  5. E
    İletişim Başkanlığı

Cevap

Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu (TRT), ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olan hizmet yerinden yönetim kuruluşudur.
Doğru cevap olan kurum, bir hizmet yerinden yönetim kuruluşu (kamu kurumu) olarak yapılandırılmıştır. Anayasa ve 2954 sayılı Kanun uyarınca TRT, özerkliği ve ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunan bir devlet kuruluşudur. Bu statü, kurumun merkezi idarenin doğrudan hiyerarşisi dışında kalmasını ve yalnızca idari vesayet denetimine tabi olmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Devlet tüzel kişiliği ile kamu tüzel kişiliği ayrımını yapınız.
Merkezi idare birimleri (Bakanlıklar, Valilikler, Cumhurbaşkanlığı birimleri) devlet tüzel kişiliğini kullanırken; yerinden yönetim kuruluşları (Belediyeler, Üniversiteler, TRT) ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir.
İdarenin bütünlüğü ilkesi gereği hangi birimin hiyerarşide, hangi birimin vesayette olduğunu anlamak için tüzel kişilik ayrımı kritiktir.
2
Verilen seçeneklerdeki kurumların idari teşkilattaki yerini belirleyiniz.
Bakanlıklar ve onlara bağlı genel müdürlükler ile Cumhurbaşkanlığına bağlı başkanlıklar merkezi idare içindedir; TRT ise bir 'kamu kurumu' niteliğinde yerinden yönetim kuruluşudur.
Anayasa m. 123 ve ilgili teşkilat kanunları uyarınca her kurumun hukuki statüsü belirlenmiştir.

Anahtar Kavram

Hizmet Yerinden Yönetim Kuruluşlarının Özerkliği ve Kamu Tüzel Kişiliği

İpuçları

1
Kurumun merkezi idare hiyerarşisine mi yoksa yerinden yönetim yapısına mı dahil olduğuna bakın.
2
Bir kurumun ayrı kamu tüzel kişiliği olması, onun devlet tüzel kişiliğinden bağımsız bir 'hukuki kişi' olduğu anlamına gelir.

Daha Fazla Pratik

Kamu tüzel kişiliği olan kuruluşlar ile devlet tüzel kişiliği içindeki birimler arasındaki denetim ilişkisinin (Hiyerarşi vs İdari Vesayet) farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla