Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) bünyesinde kurulan yüksek güvenl… — KPSS Kamu Yönetimi

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) bünyesinde kurulan yüksek güvenlikli bir biyoteknoloji laboratuvarında, bulaşıcılığı yüksek ve tehlikeli bir virüs varyantı üzerinde çalışan bir uzman biyolog; laboratuvarın tüm teknik güvenlik sistemlerinin kusursuz çalışmasına ve personelin tüm protokolleri harfiyen uygulamasına rağmen, virüsün çalışma esnasında geçirdiği ve mevcut bilimsel verilerle öngörülemeyen bir mikro mutasyon sonucunda enfekte olmuştur.

Bu olay neticesinde uzman biyoloğun uğradığı bedensel zararın tazmini ile ilgili idare hukukunun sorumluluk ilkeleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A
Zarar, idarenin yürüttüğü tehlikeli faaliyetin bünyesinden kaynaklandığı için üçüncü kişilere verilen zararlarda uygulanan "Tehlike (Risk) İlkesi" uyarınca tazmin edilmelidir.
B
Olayda idarenin herhangi bir organizasyon bozukluğu veya denetim eksikliği bulunmadığından, "Hizmet Kusuru" ilkesi gereği idarenin tazmin sorumluluğu doğmaz.
C
Virüsün geçirdiği mikro mutasyon "mücbir sebep" niteliğinde kabul edildiğinden, idare ile zarar arasındaki illiyet bağı kesilmiştir ve idarenin sorumluluğuna gidilemez.
Kamu görevlisinin, yürüttüğü kamu hizmetinin doğasında var olan tehlikelerden kaynaklanan bu zararı, idare tarafından "Mesleki Risk İlkesi" kapsamında kusursuz sorumluluk esaslarına göre tazmin edilmelidir.Cevap
E
Söz konusu zarar, toplumun genelini ilgilendiren anonim bir tehlikeden kaynaklanmadığı için "Sosyal Risk İlkesi" kapsamında değerlendirilemez ve ancak idarenin ağır kusuru ispatlanırsa tazmin edilebilir.

Cevap

Kamu görevlisinin, görevinin doğasındaki tehlikelerden kaynaklanan zararı "Mesleki Risk İlkesi" uyarınca idare tarafından kusursuz sorumluluk esaslarına göre tazmin edilir.

İdare hukukunda 'Mesleki Risk İlkesi', kamu hizmetinin yürütülmesinde kullanılan araçların, yöntemlerin veya çalışma ortamının doğasında bulunan riskler nedeniyle kamu görevlilerinin uğradığı zararların, idarenin hiçbir kusuru olmasa dahi tazmin edilmesini öngörür. Olayda uzman biyolog bir kamu görevlisidir ve zarar, yüksek riskli bir laboratuvar ortamındaki biyolojik bir süreçten (mutasyon) kaynaklanmıştır. Bu durum, mesleki riskin tam karşılığıdır.

Adım Adım Çözüm

Zarar görenin statüsünü belirle.

Zarar gören bir kamu görevlisidir (uzman biyolog).

Sorumluluk ilkesinin belirlenmesinde mağdurun idare dışındaki bir kişi mi yoksa idare ajanı mı olduğu kritiktir.

Zararın kaynağını ve mahiyetini analiz et.

Zarar, tehlikeli bir kamu hizmetinin (biyoteknoloji laboratuvarı) yürütülmesi sırasında ortaya çıkan bünyesel bir riskten (mutasyon) kaynaklanmıştır.

Faaliyetin riskli yapısı, idarenin kusurundan bağımsız bir sorumluluk alanı oluşturur.

İlliyet bağını kesen unsurları değerlendir.

Virüsün mutasyonu, faaliyetin içsel bir riskidir; dışsallık (illiyet bağını kesen mücbir sebep) özelliği taşımaz.

Kusursuz sorumlulukta 'beklenmeyen hal' (kaza) sorumluluğu kaldırmaz, sadece mücbir sebep kaldırır.

Uygun kusursuz sorumluluk ilkesini seç.

Kamu görevlisinin mesleki faaliyetinden doğan riskler için 'Mesleki Risk İlkesi' uygulanır.

Tehlike ilkesi üçüncü kişilere, Mesleki Risk ilkesi ise kamu görevlilerine odaklanır.

Anahtar Kavram

Mesleki Risk İlkesi ve İlliyet Bağı

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru