Soru

Zorluk: Çok zorGenel Bütçe Vergi Gelirlerinden Ayrılan Paylar (5779 Sayılı Kanun)

5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun uyarınca uygulanan "denkleştirme ödeneği" ile "büyükşehir ilçe belediyesi payı"nın dağıtım kriterleri ve oranları birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi her iki ödenek türü için de yasal mevzuata uygun doğru bir karşılaştırmadır?

  1. Denkleştirme ödeneği nüfusu 10.00010.000'in altındaki belediyelere %65\%65 eşit, %35\%35 nüfus oranında dağıtılırken; büyükşehir ilçe belediyesi payı %90\%90 nüfus, %10\%10 yüzölçümü esasına göre dağıtılır.Cevap
  2. B
    Denkleştirme ödeneği nüfusu 5.0005.000'in altındaki belediyelere %65\%65 eşit, %35\%35 nüfus oranında dağıtılırken; büyükşehir ilçe belediyesi payı %70\%70 nüfus, %30\%30 yüzölçümü esasına göre dağıtılır.
  3. C
    Denkleştirme ödeneği nüfusu 10.00010.000'in altındaki belediyelere %35\%35 eşit, %65\%65 nüfus oranında dağıtılırken; büyükşehir ilçe belediyesi payı %90\%90 nüfus, %10\%10 gelişmişlik endeksi esasına göre dağıtılır.
  4. D
    Denkleştirme ödeneği büyükşehir sınırları dışındaki tüm belediyelere %50\%50 eşit, %50\%50 nüfus oranında dağıtılırken; büyükşehir ilçe belediyesi payı %60\%60 tahsilat yerleşkesi, %40\%40 nüfus esasına göre dağıtılır.
  5. E
    Denkleştirme ödeneği nüfusu 20.00020.000'in altındaki belediyelere %65\%65 nüfus, %35\%35 eşit oranında dağıtılırken; büyükşehir ilçe belediyesi payı %80\%80 nüfus, %20\%20 gelişmişlik endeksi esasına göre dağıtılır.

Cevap

Denkleştirme ödeneğinin nüfusu 10.00010.000 altındaki belediyelere %65\%65 eşit ve %35\%35 nüfus oranında; büyükşehir ilçe belediyesi payının ise %90\%90 nüfus ve %10\%10 yüzölçümü oranında dağıtıldığını belirten seçenek doğrudur.
Doğru ifade, 5779 sayılı Kanun'un 5. ve 6. maddelerindeki teknik ayrıntıları kusursuz birleştirmiştir. Denkleştirme ödeneği için yasal nüfus sınırı 10.00010.000 olup dağıtımın ağırlıklı kısmı (%65\%65) eşitlik esasına dayanır. Büyükşehir ilçe belediyelerinde ise nüfus ağırlığı %90\%90 iken yüzölçümü ağırlığı %10\%10'dur.

Adım Adım Çözüm

1
Denkleştirme ödeneği kriterlerini belirle
5779 sayılı Kanun madde 6'ya göre; nüfusu 10.00010.000'e kadar olan belediyeler için ayrılan payın %65\%65'i eşit, %35\%35'i nüfus esasına göre dağıtılır.
Bu ödenek, küçük ölçekli belediyelerin mali yapılarını güçlendirmek amacıyla özel bir nüfus eşiğine ve eşitlikçi bir dağıtım oranına bağlanmıştır.
2
Büyükşehir ilçe belediyesi payı kriterlerini belirle
Aynı Kanunun 5. maddesi 3. fıkrasına göre; büyükşehir ilçe belediyeleri payının %90\%90'ı nüfusa, %10\%10'u ise yüzölçümüne göre dağıtılır.
Büyükşehir ilçelerinde hizmet yükü büyük oranda nüfus yoğunluğuyla ilişkili olduğundan nüfus kriteri çok yüksek tutulmuştur.
3
Diğer dağıtım oranlarıyla karşılaştır ve doğrula
Genel belediye payı (%80\%80 nüfus, %20\%20 gelişmişlik) ve büyükşehir belediye havuz payı (%70\%70 nüfus, %30\%30 yüzölçümü) ile karıştırılmadığından emin olunur.
Farklı mahalli idare türleri için benzer kriterlerin (nüfus, yüzölçümü vb.) farklı oranlarla kullanılması sınavda en sık yapılan hata kaynağıdır.

Anahtar Kavram

5779 Sayılı Kanun Kapsamında Özelleşmiş Dağıtım Kriterleri

Daha Fazla Pratik

Büyükşehir belediyelerinin kendi aralarında dağıtılan havuz payı kriterleri ile ilçe belediyesi payı kriterlerini karşılaştıran bir çalışma yapınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla