Emile Durkheim, 'Toplumsal İş Bölümü' adlı eserinde toplumsal dayanışmayı doğrudan gözlemlemenin imkansızlığı karşısında hukuku bu dayanışmanın 'dışsal bir sembolü' olarak kabul eder. Mekanik dayanışmadan organik dayanışmaya geçiş sürecinde kolektif bilincin (ortak vicdan) hem hacmi hem de içeriği köklü bir değişim gösterir. Durkheim'ın kuramsal sistemi dikkate alındığında, organik dayanışmanın hakim olduğu modern toplumlarda 'onarıcı hukuk' (restitutive law) kurallarının temel varlık nedeni ve kolektif bilinçle olan ilişkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?
- Uzmanlaşmış iş bölümü nedeniyle birbirine muhtaç hale gelen birimler arasındaki fonksiyonel bağımlılığı korumak için bozulan dengeyi iade etmeyi amaçlar; bu aşamada ortak vicdan daha soyut ve genel bir nitelik kazanarak bireysel özerkliğe imkan tanır.Cevap
- BToplumdaki benzerliklerin zayıfladığı anomi durumlarında, ortak vicdanın sert ve cezalandırıcı gücünü kullanarak bireyleri merkezi normlara uymaya zorlar ve toplumsal benzerliği yeniden tesis eder.
- COrtak vicdanın ağır yara aldığı durumlarda suçluyu toplumdan dışlayarak kolektif bilinci güçlendirmeyi hedefler; bu yönüyle modern toplumdaki ahlaki çöküşü engelleyen temel baskı aracıdır.
- Dİş bölümünün yarattığı sınıfsal çatışmaları ve çıkar farklılıklarını dengelemek amacıyla, egemen grupların değerlerini ortak vicdanın bir parçası haline getirerek toplumsal statükoyu korur.
- EBireyler arasındaki benzerliklerin en üst düzeye ulaştığı yapılarda, ortak vicdanın her türlü farklılaşmayı sapma olarak görüp bastırmasını engelleyerek toplumsal bütünleşmeyi mekanik bir formda tutar.
Cevap
Uzmanlaşmış iş bölümü nedeniyle birbirine muhtaç hale gelen birimler arasındaki fonksiyonel bağımlılığı korumak için bozulan dengeyi iade etmeyi amaçlayan, ortak vicdanın soyutlaştığı ve bireysel özerkliğe alan açtığı seçenektir.
Doğru ifade, Durkheim'ın modern toplumlarda iş bölümünün artmasıyla bireylerin birbirine fonksiyonel olarak bağlandığını (organik dayanışma) ve bu karmaşık ilişkileri düzenlemek için hukukun onarıcı bir rol üstlendiğini savunur. Bu yapıda kolektif bilinç artık her davranışı sertçe denetleyen bir baskı gücü olmaktan çıkarak daha genel prensiplere (insan hakları, adalet vb.) odaklanır, böylece bireysel özgürlük ve uzmanlaşma mümkün hale gelir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Organik dayanışmada hukukun onarıcı karakteri ve ortak vicdanın soyutlaşması.