Soru

Zorluk: ZorTemel Hak ve Hürriyetlerin Durdurulması ve Çekirdek Haklar

1982 Anayasası’nın 15. maddesinde yer alan 'Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması' rejimine göre; savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir. Ancak bu durumlarda dahi 'çekirdek haklar' olarak kabul edilen alanlara müdahale edilmesi yasaklanmıştır.

Buna göre, olağanüstü yönetim usullerinin uygulandığı bir dönemde idarenin tesis ettiği aşağıdaki işlemlerden hangisi, Anayasa'nın 15. maddesindeki koruma rejimine açıkça aykırılık teşkil eder?

  1. A
    Savaş hukukuna uygun fiiller çerçevesinde yürütülen askeri operasyonlar neticesinde bir kişinin yaşamını yitirmesi
  2. B
    Olağanüstü hal ilan edilen bir bölgede, kamu düzenini korumak amacıyla mülkiyet hakkına yönelik geçici kısıtlamalar getirilmesi
  3. Kişinin, fiili işlediği tarihte yürürlükte olan kanunlara göre suç sayılmayan bir eyleminden dolayı yeni bir düzenlemeyle cezalandırılmasıCevap
  4. D
    Milli güvenlik ve kamu sağlığı gerekçesiyle, belirli bir yerleşim yerinde seyahat hürriyetinin tamamen askıya alınması
  5. E
    Olağanüstü hallerde suçla mücadele kapsamında, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına yönelik Anayasa'daki genel güvencelere aykırı tedbirler alınması

Cevap

Kişinin, fiili işlediği tarihte yürürlükte olan kanunlara göre suç sayılmayan bir eyleminden dolayı yeni bir düzenlemeyle cezalandırılması
1982 Anayasası'nın 15. maddesinin ikinci fıkrasına göre; suç ve cezaların geçmişe yürütülememesi, masumiyet karinesi ve din, vicdan, düşünce ve kanaatleri açıklamaya zorlanamama gibi haklar 'çekirdek haklar' kapsamında olup olağanüstü hallerde dahi dokunulmazdır. Fiilin işlendiği tarihte suç teşkil etmeyen bir eylemden dolayı sonradan yapılan bir düzenlemeyle ceza verilmesi, bu mutlak güvenceyi ihlal eder.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 15. maddesindeki durdurma rejiminin sınırlarını (ölçülülük, milletlerarası hukuk ve çekirdek haklar) belirleyiniz.
Olağanüstü dönemlerde dahi dokunulamayacak çekirdek hakların listesi tespit edildi.
Anayasal uygunluk denetimi için mutlak yasak alanın belirlenmesi gerekir.
2
Seçeneklerdeki müdahaleleri çekirdek haklar listesi (Yaşam/bütünlük -istisnalı-, din/vicdan/düşünce açıklama zorunluluğu yasağı, suç ve cezaların geçmişe yürümezliği, masumiyet karinesi) ile karşılaştırınız.
Suç ve cezaların geçmişe yürütülmemesi ilkesinin mutlak koruma altında olduğu saptandı.
Çekirdek haklara yönelik herhangi bir müdahale, durum ne kadar acil olursa olsun anayasaya aykırıdır.
3
Hangi işlemin bu mutlak yasağı ihlal ettiğini analiz ediniz.
Fiil tarihinde suç olmayan bir eylemin sonradan suç haline getirilerek cezalandırılması, çekirdek hakka aykırı bir uygulamadır.
Hukuk devleti ilkesinin bir gereği olarak, geçmişe yürütme yasağının olağanüstü dönemlerde dahi askıya alınamayacağı sonucuna varılır.

Anahtar Kavram

Suç ve Cezaların Geçmişe Yürümemesi İlkesinin Mutlak Korunması
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla