Ekoloji ve çevrebilim literatüründe türlerin varlığını sürdürdüğü fiziksel mekanlar ile bu mekanlardaki işlevsel rolleri arasındaki ilişki oldukça karmaşıktır. Bir türün biyotik (rekabet, avcı baskısı) ve abiyotik (iklim, toprak yapısı) faktörler tarafından sınırlandırılmadığı durumlarda teorik olarak işgal edebileceği toplam çevresel koşullar bütünü ile çevresel kısıtlar ve türler arası etkileşimler neticesinde fiilen işgal ettiği alan arasındaki ayrım, ekosistem yönetiminde ve çevre politikalarında kritik bir öneme sahiptir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında; bir türün ekosistem içerisindeki "potansiyel (temel) nişi" ile "gerçekleşen nişi" arasındaki farkın temel belirleyicisi ve bu süreçte habitat ile biyotopun işleviyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi bilimsel olarak en kapsamlı ve doğrudur?
- Gerçekleşen niş, potansiyel nişin biyotik etkileşimler ve kaynak kısıtlılığı ile daraltılmış halidir; habitat ise bu nişin gerçekleşebilmesi için gerekli olan fiziksel ve kimyasal parametreleri sunan biyotopun canlı topluluğuyla bütünleşmiş mekansal karşılığıdır.Cevap
- BHabitat, türün ekosistemdeki "mesleğini" ve işlevsel rolünü ifade ederken; biyotop bu mesleğin icra edildiği coğrafi sınırları belirleyen temel unsurdur ve potansiyel niş her zaman gerçekleşen nişten daha dardır.
- CBiyotop ve habitat kavramları tamamen eş anlamlı olup, türün ekolojik nişi üzerinde herhangi bir sınırlayıcı etkisi bulunmayan, sadece türün yayılım gösterdiği statik fiziksel alanları temsil eder.
- DEkolojik niş sadece türün beslenme alışkanlıklarını kapsayan bir kavramdır; habitatın fiziksel değişimleri nişin fonksiyonel özelliklerini etkilemez, sadece türün popülasyon yoğunluğunu değiştirir.
- EPotansiyel niş, bir türün sadece biyotop içerisindeki uygun habitatları bulduğunda sergilediği davranışlardır; bu nedenle habitatın yapay yollarla genişletilmesi gerçekleşen nişin potansiyel nişi aşmasına neden olur.