Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİdarenin Kanuniliği İlkesi

İdare hukukunda idare; kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelik gibi temel düzenleyici işlemlerin yanı sıra genelge, tebliğ ve sirküler gibi 'adsız düzenleyici işlemler' de tesis edebilmektedir.

Buna göre, idarenin kanuniliği ilkesi çerçevesinde bu tür adsız düzenleyici işlemlerin hukuki statüsüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Adsız düzenleyici işlemler, idarenin asli düzenleme yetkisine dayanır ve kanunda açık bir hüküm olmasa dahi yeni hak ve yükümlülükler ihdas edebilir.
  2. Bu işlemlerin geçerli olabilmesi için, dayandıkları üst hukuk normlarını (kanun, yönetmelik vb.) somutlaştırması, açıklaması ve bu normların sınırlarını aşmaması gerekir.Cevap
  3. C
    İdarenin kanuniliği ilkesi uyarınca, sadece ismi Anayasa'da açıkça zikredilen düzenleyici işlemler hukuki sonuç doğurabilir; genelge ve tebliğler hukuken geçersizdir.
  4. D
    Adsız düzenleyici işlemler, idarenin takdir yetkisinin bir parçası olduğundan, bu işlemlerin içeriğinin kanuni bir dayanağının bulunması zorunlu değildir.
  5. E
    Bu işlemler, hiyerarşik olarak kanunla eş değer kabul edildiğinden, kendisinden önce yürürlüğe girmiş olan kanun hükümlerini zımnen mülga kılabilir.

Cevap

İdarenin adsız düzenleyici işlemlerinin (genelge, tebliğ vb.) geçerliliği, bu işlemlerin üst normları (kanun, yönetmelik) somutlaştırmasına ve bu normların çizdiği sınırları aşmamasına bağlıdır.
İdarenin kanuniliği ilkesi uyarınca, idarenin düzenleme yetkisi 'türevsel' niteliktedir. Bu durum, idarenin ancak bir kanuna dayanarak ve o kanunun sınırları içinde kural koyabileceği anlamına gelir. Genelge ve tebliğ gibi adsız düzenleyici işlemler, hiyerarşik olarak kanun ve yönetmeliklerin altında yer alır; bu nedenle yalnızca bu üst normları açıklamak veya somutlaştırmak amacıyla tesis edilebilirler, üst normlarda yer almayan yeni bir yükümlülük getiremezler.

Adım Adım Çözüm

1
İdarenin kanuniliği ilkesinin temel kuralını hatırla.
İdarenin her türlü eylem ve işlemi yasama organı tarafından önceden konulmuş bir kanuni dayanağa sahip olmalıdır (pozitif dayanak).
İdare kendi başına asli kural koyamaz (asliliği ilkesi yasama organına aittir).
2
Adsız düzenleyici işlemlerin niteliğini analiz et.
Genelge, tebliğ ve sirküler gibi işlemler, üst normların uygulanmasını göstermek amacıyla çıkarılan türevsel metinlerdir.
İdarenin düzenleme yetkisi türevsel ve sınırlıdır.
3
Seçenekleri normlar hiyerarşisi ve kanunilik çerçevesinde değerlendir.
Bu işlemler ancak kanun veya yönetmeliği açıklayıcı nitelikte olabilir; kanunun vermediği bir yetkiyi kullanamaz veya kanuna aykırı düzenleme yapamaz.
İdari işlemlerin geçerliliği, hiyerarşik olarak üstünde yer alan kanunlara uygunluk şartına bağlıdır.

Anahtar Kavram

İdarenin Türevselliği ve Kanuni Dayanaklılık

Daha Fazla Pratik

İdarenin kanuniliği ilkesinin bir diğer görünümü olan 'kanuni idare' ve 2017 değişikliği ile Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin bu ilkeye getirdiği anayasal istisnaları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 5s
Bu soruyu puanla

Konular

İdarenin Kanuniliği İlkesi

Bu konudan daha fazla soru