Anayasa hukuku teorisinde devlet toplulukları; birliğin kuruluş belgesi, egemenliğin dağılımı ve üyelerin birlikten ayrılma hakları gibi kriterler çerçevesinde tasnif edilmektedir. Bu bağlamda, federasyon ve konfederasyon yapıları arasındaki hukuki farklılıklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Federasyonlarda "yetki yetkisi" (kompetenz-kompetenz) merkezi devlete aitken; konfederasyonlarda üye devletler bağımsız birer uluslararası hukuk süjesi olma vasfını korudukları için bu yetkiyi devretmezler.Cevap
- BFederasyonlar üye devletlerin kendi aralarında imzaladıkları uluslararası bir antlaşma (akdi temel) ile kurulurken; konfederasyonlar doğrudan bir anayasa (anayasal temel) ile hukuki varlık kazanırlar.
- CKonfederasyonlarda üye devletlerin birlikten tek taraflı ayrılma (secession) hakkı bulunmazken; federasyonlarda federe devletler anayasal bir hak olarak diledikleri zaman birlikten ayrılabilirler.
- DFederasyonlarda hem merkezi devletin hem de federe devletlerin ayrı ayrı uluslararası hukuk kişiliği bulunurken; konfederasyonlarda uluslararası temsil yetkisi sadece konfederal merkeze aittir.
- EKonfederasyonlarda kararlar tüm üye devletlerde doğrudan uygulanma kabiliyetine sahipken; federasyonlarda merkezi yönetimin kararlarının geçerliliği federe devletlerin yasama organlarının onayına (ratifikasyon) bağlıdır.
Cevap
Federasyonlarda "yetki yetkisi" merkezi devlete aitken, konfederasyonlarda bu yetki üye devletlerdedir.
Doğru cevap, federasyon ve konfederasyon arasındaki en derin teknik ayrım olan 'yetki yetkisi'ne odaklanmaktadır. Federasyonlarda, hangi yetkilerin merkeze hangi yetkilerin yerel birimlere ait olduğunu belirleme gücü (yetki yetkisi), anayasa değişikliği usulleri çerçevesinde merkezi (federal) devlete aittir. Konfederasyonlarda ise yapı bir antlaşmaya dayandığı için üye devletler egemenliklerini korurlar ve birliğe verilen yetkilerin kapsamını değiştirme gücü ancak üye devletlerin iradesiyle mümkündür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kompetenz-Kompetenz (Yetki Yetkisi) ve Hukuki Temel Ayrımı