Bir büyükşehir belediyesi tarafından yürütülen "Ulaşım Kartı Desteği" projesi kapsamında hem kurum içi hem de bağımsız bir dış kuruluş aracılığıyla değerlendirme süreçleri yürütülmüştür. Değerlendirme raporlarından elde edilen temel bulgular şunlardır:
I. Kurum içi birim tarafından hazırlanan raporda; bütçe tahsislerinin zamanında yapıldığı, kartların hedeflenen süre içinde %95 oranında dağıtıldığı ve idari işleyişte aksama yaşanmadığı belirtilmiştir.
II. Bağımsız kuruluşun hazırladığı raporda; kart kullanımının artmasına rağmen şehir içi özel araç trafiğinde anlamlı bir azalma gözlemlenmediği ve destekten yararlananların önemli bir kısmının zaten toplu taşıma kullanan orta-alt gelir grubu olduğu, kentin çeperlerinde yaşayan ve ulaşıma erişimi en kısıtlı olan en yoksul kesime ulaşılamadığı saptanmıştır.
Kamu politikası değerlendirme kriterleri ve türleri dikkate alındığında, bu proje hakkında yapılabilecek en kapsamlı ve doğru analitik çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?
- Proje, süreç değerlendirmesi açısından başarılı olsa da; amaçlanan davranış değişikliğinin gerçekleşmemesi nedeniyle etkililik (effectiveness) ve en dezavantajlı gruba ulaşılamaması nedeniyle hakkaniyet (equity) kriterleri açısından başarısız olmuştur.Cevap
- BKurumun kendi içinde yaptığı değerlendirme, bürokrasinin politika sürecindeki rolünün sadece uygulama ile sınırlı olması nedeniyle bilimsel bir değer taşımaz ve meta-değerlendirme aşamasına geçilmesini engeller.
- CKart dağıtımının başarıyla tamamlanması sistem modeline göre bir 'çıktı' değil, doğrudan toplum refahını artıran bir 'sonuç' (outcome) olduğu için bağımsız kuruluşun raporu yöntemsel olarak hatalıdır.
- DDeğerlendirme raporlarındaki verilerin bir sonraki bütçe döneminde politika değişikliğine yol açması zorunlu olduğundan, bu raporların hazırlanma süreci doğrudan 'politika öğrenmesi' kavramı ile eş anlamlıdır.
- EUlaşım desteğinin kâr amacı gütmeyen yapısı, bu projenin kamu politikası analizinden ziyade özel sektör stratejik yönetim ilkelerine göre değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.