Examkin

Soru

Zorluk: ZorKültürel Bütünleşme ve Kültürel Gecikme

W. F. Ogburn'e göre 'kültürel gecikme' (cultural lag); toplumun maddi kültür unsurlarında (bilim, teknoloji, üretim araçları) meydana gelen hızlı ve sürekli değişime, manevi kültür unsurlarının (hukuk, ahlak, inançlar, değerler) aynı hızda ayak uyduramaması sonucunda ortaya çıkan toplumsal uyumsuzluk ve denge kaybı durumudur. Ogburn, bu durumun modern toplumlarda birçok etik ve hukuki problemin temel kaynağı olduğunu savunur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Ogburn'ün tanımladığı 'kültürel gecikme' olgusunu örneklendiren bir senaryodur?

  1. A
    Kırsal kesimden büyük şehre eğitim amacıyla göç eden gençlerin, kentteki yeni tüketim alışkanlıklarını benimserken aynı zamanda geldikleri yörenin bazı dayanışma pratiklerini kentteki arkadaş gruplarına taşıması.
  2. B
    Kuzey Avrupa ülkelerinde geliştirilen çevre dostu ve minimalist ev tasarımlarının, kitle iletişim araçlarının da etkisiyle kısa sürede dünyanın farklı bölgelerindeki mimari tercihleri derinden etkilemesi.
  3. Yapay zekâ tabanlı ses ve yüz klonlama (deepfake) yazılımlarının dijital mecralarda yaygınlaşmasına karşın; telif mevzuatının, kişilik hakları tanımının ve dijital itibar etiğinin bu duruma uygun kapsayıcı yaptırımları henüz üretememiş olması.Cevap
  4. D
    Bir toplumda yeni doğan bireylerin, aile içindeki gündelik yaşam pratikleri, masallar, ninniler ve büyüklerin davranışları aracılığıyla o toplumun temel ahlaki değerlerini doğal bir süreç içinde içselleştirmesi.
  5. E
    Toplumda farklı inanç ve etnik kökene sahip grupların, anayasal vatandaşlık bilinci ve ortak hukuki normlar ekseninde kenetlenerek, ayrımcılıktan uzak bir toplumsal dayanışma ve uyum modeli geliştirmesi.

Cevap

Yapay zekâ tabanlı ses ve yüz klonlama (deepfake) yazılımlarının dijital mecralarda yaygınlaşmasına karşın; telif mevzuatının, kişilik hakları tanımının ve dijital itibar etiğinin bu duruma uygun kapsayıcı yaptırımları henüz üretememiş olmasını ifade eden senaryo.
Doğru seçenek, yapay zekâ ve deepfake teknolojilerinin (maddi kültür) hızla gelişip yaygınlaşmasına rağmen, telif hakları ve etik değerler gibi manevi kültür unsurlarının bu hıza yetişememesini anlattığı için Ogburn'ün 'kültürel gecikme' (cultural lag) kavramının tam ve eksiksiz bir örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Ogburn'ün kültürel gecikme kavramının temel dinamiklerini analiz etmek.
Kültürel gecikmenin, maddi kültürün (teknoloji, icatlar) hızlı değişimine manevi kültürün (hukuk, normlar, ahlak) ayak uyduramaması sonucu oluşan uyumsuzluk olduğu belirlenir.
Sorunun kökünde yatan teorik çerçeveyi doğru kurgulamak ve kavramın bileşenlerini ayıklamak.
2
Seçeneklerdeki senaryoları sırasıyla sosyolojik kavramlarla eşleştirmek.
Senaryoların sırasıyla kültürleşme, kültürel yayılma, kültürleme ve kültürel bütünleşme süreçlerini anlattığı tespit edilir.
Çeldiricileri doğru gerekçelerle elemek için kavramsal haritalama yapmak.
3
Teknolojik gelişme (maddi) ile normatif/hukuki eksiklik (manevi) zıtlığını barındıran seçeneği belirlemek.
Deepfake yazılımlarının hızla yayılması (maddi değişim) ile telif ve kişilik hakları yasalarının yetersiz kalması (manevi durağanlık) durumu kültürel gecikme olarak tanımlanır.
Ogburn'ün teorisine en uygun ampirik örneği tespit ederek doğru sonuca ulaşmak.

Anahtar Kavram

Kültürel Gecikme
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kültürel Bütünleşme ve Kültürel Gecikme

Bu konudan daha fazla soru