Çevre ve Çevrebilim Kavramları

$1992$ Rio Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi'nin öngördüğü koruma stratejileri ve peyzaj ekolojisi prensipleri çerçevesinde; kentsel genişlemenin doğal habitatları parçalaması sonucu ortaya çıkan 'habitat adacıkları' arasındaki tür benzerliğinin azalmasını ve bu alanlar arasındaki tür kompozisyonu farklılaşmasını (tür devir hızını) tanımlayan biyoçeşitlilik göstergesi aşağıdakilerden hangisidir?

1992 Rio Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi'ne göre biyoçeşitlilik; genetik çeşitlilik, tür çeşitliliği ve ekosistem çeşitliliği olmak üzere üç temel düzeyde ele alınır. Bir tarım bitkisinin farklı çevresel koşullara (kuraklık, soğuk vb.) uyum sağlamış çeşitli tür içi varyetelerinin (alt türlerinin) bulunması, biyolojik çeşitliliğin hangi düzeyi ile doğrudan ilgilidir?

Ekosistemler; biyotik ve abiyotik bileşenlerin dinamik bir denge içinde etkileşime girdiği işlevsel birimlerdir. Bu sistemlerdeki madde döngüsü ve enerji akışı süreçlerinin sürekliliği, bileşenlerin üstlendiği spesifik rollere bağlıdır. Buna göre, ekosistem bileşenlerinin işleyiş mekanizmaları ve birbirleriyle olan etkileşimleri hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Kızılırmak Deltası Sulak Alan Yönetim Planı çerçevesinde hazırlanan ekolojik envanter raporunda, biyolojik çeşitliliğin korunması amacıyla iki temel çalışma birimi tanımlanmıştır: Birinci çalışmada, bölgede koruma önceliği bulunan "Tepeli Pelikan" (*Pelecanus crispus*) bireylerinin alandaki yıllık dağılımı ve birim alandaki yoğunluğu izlenirken; ikinci çalışmada, bu sulak alanda bir arada bulunan tüm bitki, balık ve kuş türlerinin besin zinciri içindeki karşılıklı etkileşimleri ve rekabet ilişkileri modellenmiştir.

Ekoloji bilimindeki organizasyon düzeyleri temel alındığında, raporun birinci ve ikinci bölümlerinde odaklanılan kavramsal düzeyler aşağıdakilerin hangisinde doğru tanımlanmıştır?

Ekoloji biliminde, bir canlının veya popülasyonun doğal olarak yaşayıp gelişebildiği, canlının doğadaki 'adresi' olarak tanımlanan fiziksel mekan ile o canlının ekosistem içerisindeki beslenme, korunma ve üreme gibi tüm hayati faaliyetlerini ve biyolojik görevlerini kapsayan 'işi/mesleği' sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Ekoloji biliminin çalışma alanı ve kapsamı dikkate alındığında; belirli bir alandaki canlı topluluklarının (bitkiler, hayvanlar, mikroorganizmalar) birbirleriyle ve içinde bulundukları fiziksel çevre (su, hava, toprak, ışık) ile kurdukları karşılıklı etkileşimden doğan işlevsel bütünlüğe ne ad verilir?

Ekoloji biliminde ve çevre yönetimi çalışmalarında; belirli bir coğrafi alan içerisinde, belirli bir zaman diliminde yaşayan ve sadece aynı türe ait bireylerden oluşan topluluğu tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Ekoloji, biyoloji disiplini içerisinde doğmuş olsa da günümüzde kentleşme ve çevre sorunları alanında çok disiplinli bir temel oluşturmaktadır. Bu disiplinin sınırlarını ve metodolojik kapsamını belirleyen temel ölçütler dikkate alındığında; ekoloji bilimini diğer çevresel çalışmalardan ve biyolojinin diğer alt dallarından ayıran en belirgin bütüncül yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

1992 yılında düzenlenen Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı'nda imzaya açılan Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi, doğadaki canlı zenginliğinin korunmasını uluslararası bir yükümlülük haline getirmiştir. Türkiye, bu sözleşme kapsamında korunması gereken pek çok özel türe ev sahipliği yapmaktadır. Bu bağlamda, 'yalnızca belirli bir coğrafi bölgeye veya yöreye özgü olan, dünyanın başka hiçbir yerinde doğal olarak yetişmeyen veya yaşamayan türleri' ifade etmek için kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Ekosistemler, canlı (biyotik) ve cansız (abiyotik) bileşenlerin karşılıklı etkileşimiyle varlığını sürdüren işlevsel birimlerdir. Ekosistemdeki biyotik bileşenler beslenme ilişkilerine göre farklı roller üstlenirler.

Buna göre, güneş enerjisini kullanarak inorganik maddelerden organik madde sentezleyen ve ekosistemin temel enerji girişini sağlayan canlı grubu aşağıdakilerden hangisidir?

$1992$ Rio Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi (BÇS) ve Türkiye’nin bu sözleşme kapsamındaki yükümlülükleri ile ulusal stratejileri değerlendirildiğinde; biyolojik çeşitliliğin korunması, kullanımı ve hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Ekoloji ve çevre biliminde, yeryüzünün geniş bölgelerini kapsayan, kendine özgü iklim koşullarına ve baskın bitki örtüsüne sahip büyük ekosistem tiplerine 'biyom' adı verilmektedir. Biyomların özellikleri ve sınıflandırılması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ekoloji biliminde, canlıların çevreleri ve birbirleriyle olan ilişkileri çeşitli kavramsal düzeylerde incelenir. Bu bağlamda, bir türün ekosistem içerisinde üstlendiği fonksiyonel rol, beslenme biçimi ve enerji akışındaki konumu gibi tüm hayati faaliyetlerini kapsayan 'yaşam biçimi' kavramı aşağıdakilerden hangisidir?

Popülasyon ekolojisi ve çevre yönetimi disiplinlerinde popülasyonun büyümesini sınırlayan faktörler ile bölgenin barındırabileceği maksimum nüfus arasındaki ilişki düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Çevre bilimlerinin temelini oluşturan ekoloji; canlıların birbirleri üzerindeki etkilerini ve dış çevre ile olan bağlarını sistematik bir biçimde ele alan bir disiplindir. Buna göre, ekolojinin temel çalışma konusunu ve bilimsel sınırlarını en kapsamlı şekilde belirleyen ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

Ekoloji ve çevre yönetimi literatüründe, ekosistem bileşenlerinin tanımlanmasında kullanılan kavramlar arasında ince ancak kritik ayrımlar bulunmaktadır. Bir bölgedeki canlı topluluklarının yaşamını destekleyen iklimsel, coğrafi ve fiziksel şartların bütününe dayalı cansız mekan; bu mekan içerisinde belirli bir türün yerleştiği spesifik alan ve söz konusu türün ekosistemdeki madde ve enerji döngüsüne katkısı ile diğer türlerle etkileşimini kapsayan fonksiyonel statüsü arasındaki ilişki analiz edilmektedir.

Buna göre; cansız mekan, spesifik alan ve fonksiyonel statü ifadelerinin karşılığı olan kavramlar aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi çerçevesinde biyoçeşitlilik; genetik, tür ve ekosistem olmak üzere üç düzeyde ele alınmaktadır. Bir türün içindeki bireylerin sahip olduğu genetik bilginin toplamını, yani bir popülasyon içindeki kalıtsal varyasyonları ifade eden çeşitlilik düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

Ekoloji ve çevre bilimleri literatüründe 'biyosfer' ve 'biyom' kavramları, yaşamın mekânsal organizasyonunu ve biyolojik çeşitliliğin dağılımını farklı ölçeklerde tanımlar. Biyosferin dikey ve yatay sınırları ile biyomların küresel oluşum dinamikleri göz önüne alındığında, bu sistemlerin işleyişine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi bilimsel olarak yanlıştır?

Ekolojinin çalışma alanı ve kapsamı, biyolojik organizasyonun hiyerarşik yapısı içerisinde belirli sınırlar ve işlevsel birimler çerçevesinde şekillenir. Günümüzde kentleşme ve çevre sorunları disiplini için de temel teorik çerçeveyi oluşturan ekolojinin kapsamına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Biyosfer, yeryüzünde canlıların atmosfer, hidrosfer ve litosfer ile etkileşim kurarak yaşamlarını sürdürdüğü yaklaşık $20$ kilometrelik dikey bir kuşağı ifade eder. Biyomlar ise bu sistem içerisinde benzer iklim ve bitki örtüsü özelliklerine göre ayrışan geniş ölçekli ekosistem tipleridir. Biyosferin sınırları ve biyomların yapısal özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi bilimsel açıdan yanlıştır?