Siyasal Kültür ve Toplumsallaşma
149 soru
Gabriel Almond ve Sidney Verba tarafından geliştirilen kuramsal çerçeveye göre; bir toplumdaki bireylerin siyasal sisteme, kurumlara ve siyasi aktörlere yönelik geliştirdikleri bilişsel, duyuşsal ve değerlendirici yönelimlerin bütününe ne ad verilir?
Siyasal sistemin işleyişinde liyakat ve tarafsızlık gibi evrensel normların yerini kayırmacılık ve kişisel bağlantıların aldığı, bireylerin ise bu durumu 'başarıya ulaşmanın tek yolu' olarak kanıksadığı bir toplumsal yapıda; meşru araçların siyasal ve idari hedeflere ulaşmada işlevsiz kaldığı inancı yaygınlaşmaktadır. Bu durum, bireylerin kurumsal işleyişe yönelik güvenini sarsarken aynı zamanda sistemin ahlaki temellerinden kopuşuna yol açmaktadır.
Paragrafta betimlenen, bireyin hedeflerine ulaşmak için toplumsal olarak onaylanmayan (gayrimeşru) araçlara başvurma zorunluluğu hissetmesi durumu, Melvin Seeman’ın yabancılaşma tipolojisindeki boyutlardan hangisine karşılık gelmektedir?
Siyasal toplumsallaşma süreciyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi bu sürecin temel özelliklerinden biridir?
Siyaset biliminde siyasal kültür; bireylerin siyasal sisteme, bu sistemin kurumlarına ve çıktılarına yönelik geliştirdiği tutumların toplamıdır. Bir vatandaşın, ülkesindeki kamu harcamalarının denetlenme biçimini ve ilgili yasal prosedürleri teknik olarak ayrıntılarıyla bilmesine rağmen, bu harcamaların 'kamu yararı' ve 'sosyal adalet' ilkelerine aykırı olduğunu düşünerek eleştirel bir yargıya varması, Almond ve Verba'nın kavramsallaştırmasına göre öncelikle aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?
Gabriel Almond ve Sidney Verba, karşılaştırmalı siyasetin temel eserlerinden biri kabul edilen *Sivil Kültür* (The Civic Culture) adlı çalışmalarında, istikrarlı bir demokrasi için saf bir "katılımcı" siyasal kültür yerine; bu kültürün "uyruk" ve "dar/yerel" kültür unsurlarıyla harmanlandığı "karışık bir siyasal kültür" modelini öne sürerler.
Buna göre, sivil kültürün bu "karışık" yapısının demokratik istikrarı sağlamadaki temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
Siyaset biliminde, bir toplumun genelinde kabul gören ve siyasal sistemi meşrulaştıran temel değer, sembol ve inançlar bütünü "egemen siyasal kültür" olarak tanımlanmaktadır. Toplum içerisindeki belirli etnik, dini, bölgesel veya sosyal sınıfa mensup grupların, bu genel yapıdan farklılaşan ancak onunla etkileşim içerisinde bulunan kendine özgü siyasal tutum ve değerlerine ne ad verilir?
Gabriel Almond ve Sidney Verba'nın siyasal kültür kuramına göre; bir vatandaşın hükümetin aldığı bir kararı veya yeni yürürlüğe giren bir yasayı "hukuka uygun", "etik" veya "sosyal adalete aykırı" gibi kriterlerle değerlendirerek bir yargıya varması, siyasal kültürün aşağıdaki öğelerinden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
Siyasal toplumsallaşma literatüründe, bireyin aile içindeki otorite ilişkileri, okuldaki sınıf yönetimi veya iş yerindeki karar alma süreçleri gibi doğrudan siyasal bir içerik taşımayan deneyimlerinin; daha sonra siyasal sistemin işleyişine, meşruiyetine ve kendi siyasal etkililiğine dair geliştirdiği tutumları şekillendirmesi süreci 'örtük (dolaylı) toplumsallaşma' olarak adlandırılır.
Gabriel Almond ve Sidney Verba’nın 'Sivil Kültür' (The Civic Culture) adlı çalışmalarında üzerinde durdukları; demokratik bir siyasal sistemin istikrarı ile siyasal olmayan otorite yapıları arasındaki 'uyumluluk' (congruence) varsayımı dikkate alındığında, örtük toplumsallaşmanın temel işleyiş mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
Siyasal sistemde bireyin, toplumsal ve kişisel hedeflere ulaşabilmek için yerleşik hukuk kurallarının ve etik standartların artık işlevsiz kaldığına, bu nedenle kayırmacılık, iltimas veya rüşvet gibi 'gayrimeşru' yollara başvurmanın kaçınılmaz bir gereklilik haline geldiğine dair geliştirdiği inanç, Melvin Seeman’ın yabancılaşma tipolojisinde "kuralsızlık" (normlessness) olarak tanımlanır.
Buna göre, "kuralsızlık" boyutunun siyasal sistem üzerindeki etkisi ve diğer yabancılaşma boyutlarından farkı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Siyasal toplumsallaşma sürecinde, bireye siyasal sistemin temel değerlerini, kurallarını ve sembollerini (bayrak, milli marş vb.) resmi bir müfredat çerçevesinde ve sistemli bir şekilde aktaran temel araç aşağıdakilerden hangisidir?
Siyasal kültürün bileşenleri üzerine yapılan bilimsel çalışmalarda, bireylerin siyasal sistemin çeşitli unsurlarına yönelik geliştirdikleri tutumlar farklı yönelimler aracılığıyla açıklanmaktadır. Bir vatandaşın, ülkesindeki anayasal kurumların yetki ve sorumlulukları hakkında kapsamlı bilgi sahibi olması, kurumların işleyişini yakından takip etmesi; ancak bu kurumların performansını "demokratik hesap verebilirlik ve şeffaflık" standartlarına uygun bulmadığı gerekçesiyle olumsuz bulması durumunda, bu vatandaşın söz konusu kurumları belirli standartlara göre yargılaması siyasal kültürün hangi öğesi kapsamında değerlendirilir?
Gabriel Almond ve Sidney Verba’ya göre siyasal kültür; bireylerin siyasal sistem, kurumlar ve aktörler hakkındaki psikolojik yönelimlerinin toplamıdır. Bu kuramsal çerçevede, bir vatandaşın anayasal kurumların yetkileri, seçim sisteminin kuralları ve siyasi aktörlerin kimlikleri hakkında sahip olduğu nesnel bilgiler, siyasal kültürün aşağıdaki yönelimlerinden hangisi içerisinde tanımlanır?
Siyasal sistemlerde toplumun geniş kesimleri tarafından paylaşılan ve sistemin temel işleyişini meşrulaştıran ortak değerler "egemen siyasal kültürü" oluştururken; etnik, dinsel, bölgesel veya ideolojik temellere dayalı olarak sistemin işleyişine dair farklı tutum ve beklentiler sergileyen gruplar "siyasal alt kültürleri" meydana getirir. Siyasal alt kültürlerin egemen kültürle etkileşimi ve bu etkileşimin siyasal sistem üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Bir siyaset bilimci, ülkesindeki siyasal toplumsallaşma pratiklerini incelerken şu üç temel bulguya ulaşmıştır:
I. Vatandaşların önemli bir bölümü, devlete ve yasalara itaat etme eğilimini yurttaşlık bilincinden ziyade, geleneksel ataerkil aile yapısındaki mutlak itaat ve otorite ilişkilerinden kopyalayarak öğrenmektedir.
II. Derinleşen ekonomik kriz dönemlerinde, daha önce siyasal sisteme ve kurumlara yüksek güven duyan orta yaşlı seçmenlerin hızla radikal muhalif hareketlere yöneldiği ve sistemin meşruiyetini sorguladığı görülmüştür.
III. Ülkenin belirli bir bölgesinde yaşayan etnik bir grup, uygulanan merkezi eğitim müfredatına rağmen kendi anadillerindeki sözlü kültür ve yerel ağlar aracılığıyla farklı bir siyasal tarih anlatısını kuşaktan kuşağa aktarmaya devam etmektedir.
Bu bulgular dikkate alındığında, siyasal toplumsallaşma kavramının özellikleri ve işleyişi hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?
Siyasal toplumsallaşma sürecinde, bireyin siyasal bir mesaj veya içerikle karşılaşmaksızın; içinde bulunduğu sosyal gruplardaki (aile, akran grubu, iş yeri vb.) otorite yapılarını ve karar alma süreçlerini deneyimlemesi, bu yolla edindiği genel tutumların daha sonra siyasal sistemle kurduğu ilişkiye zemin teşkil etmesi söz konusudur.
Bu süreç ve süreci açıklayan temel mekanizma aşağıdakilerin hangisinde doğru tanımlanmıştır?
Bir siyaset bilimi araştırmasında farklı yaş gruplarından bireylerin siyasal tutumları on yıl boyunca izlenmiş ve şu bulgular elde edilmiştir:
I. Bireylerin rejimin meşruiyetine, otoriteye itaat eğilimine ve temel siyasal kimliklerine (sağ-sol yelpazesindeki ana konumlarına) dair tutumları, büyük oranda çocukluk döneminde şekillenmiş ve izleme süresi boyunca belirgin bir değişime uğramamıştır.
II. Aynı bireylerin spesifik kamu politikalarına (örneğin vergi oranları, çevre düzenlemeleri), güncel siyasi liderlere ve anlık krizlere yönelik tepkileri ise; üyesi oldukları meslek örgütleri, sendikalar ve takip ettikleri kitle iletişim araçlarının içeriklerine bağlı olarak sık sık farklılaşmıştır.
Siyasal toplumsallaşma literatürü dikkate alındığında, bu araştırmanın bulguları aşağıdakilerden hangisini doğrulamaktadır?
Siyasal toplumsallaşma literatüründe, bireyin siyasal otorite ile ilk kez karşılaştığı, temel güven ve itaat duygularının şekillendiği ve genellikle aile içi etkileşimler yoluyla "örtük" (latent) bir öğrenmenin gerçekleştiği yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Siyasal toplumsallaşma sürecinde araçların hiyerarşisi ve işleyiş mekanizmaları üzerine yapılan çalışmalarda; bazı araçların bireyi sistemle "dolaysız" ve "hiyerarşik" bir bağla bütünleştirdiği, bazılarının ise bireye ailenin ve devletin denetimi dışında "özerk" bir etkileşim alanı sunduğu vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, "akran grupları"nın (peer groups) diğer araçlarla kıyaslandığında sahip olduğu özgün konum, özellikle otorite ile kurulan ilişkinin niteliği açısından dikkat çekicidir.
Buna göre, akran gruplarının siyasal toplumsallaşma sürecindeki rolüne ilişkin aşağıdaki analizlerden hangisi, bu aracın birey üzerindeki "özgürleştirici" ve "aracı" (köprü) olma niteliğini en kapsamlı şekilde yansıtmaktadır?
Bir demokratik ülkede yapılan saha çalışmasında, belirli bir seçmen grubunun siyasal süreçleri ve güncel gelişmeleri yakından takip ettiği, ancak seçimlerde oy kullanma veya siyasi kampanyalara katılma gibi eylemlerin sonuçları değiştirmeyeceğine inandığı tespit edilmiştir. Bu seçmenler, "Benim gibi sıradan vatandaşların ne düşündüğünün bir önemi yok; çünkü nihai kararlar her halükarda kapalı kapılar ardında, bizim etkimiz dışında alınmaktadır." görüşünü savunmaktadır. Diğer yandan, aynı seçmenlerin komşuluk ilişkilerinde ve sivil toplum kuruluşlarındaki yardımlaşma ağlarında birbirlerine yüksek düzeyde itimat ettikleri görülmüştür.
Siyaset bilimi literatürü ve Melvin Seeman’ın tipolojisi dikkate alındığında, bu seçmen grubunun tutumu aşağıdaki kavramlardan hangisiyle en doğru şekilde ifade edilir?
Siyasal toplumsallaşma literatüründe, bireyin siyasal sistemle ilgili bilgi, değer ve tutumları edinme sürecinin sadece çocukluk ve ergenlik dönemiyle sınırlı kalmayıp, yetişkinlikte de yeni roller ve deneyimlerle devam ettiği vurgulanmaktadır. Bu durum, siyasal toplumsallaşmanın hangi temel özelliğini ortaya koymaktadır?