Soru

Zorluk: Çok zorVergi Davalarında Taraflar ve Dava Açma Ehliyeti

Vergi yargılama hukukunda 'dava açma ehliyeti' ve 'menfaat' ilişkisi bağlamında; bir limited şirket tüzel kişiliği adına tesis edilen vergi tarhiyatı ve kesilen cezalara karşı, şirket ortağının 'şirket mal varlığının azalacağı, ortaklık payının değer kaybedeceği ve ileride ikincil sorumluluk (6183 sayılı Kanun) kapsamında takibata uğrama riski bulunduğu' gerekçeleriyle kendi adına dava açması durumunda, vergi mahkemesince verilmesi gereken usuli karar ve gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmelidir; çünkü vergi borcunun asıl muhatabı şirket tüzel kişiliği olup, ortağın sadece ekonomik etkilenme yaşaması veya gelecekteki olası sorumluluk riski ona şirket adına düzenlenen işleme karşı şahsi dava açma ehliyeti tanımaz.Cevap
  2. B
    Davanın kabulü ile esastan incelenmesine karar verilmelidir; zira limited şirket ortağı 213213 sayılı VUKVUK uyarınca 'vergi sorumlusu' sıfatını haizdir ve şirketin ödemediği borçlardan dolayı doğrudan menfaat ihlali söz konusudur.
  3. C
    Mahkemece 'dilekçe reddi' kararı verilerek, davanın şirket tüzel kişiliği adına usulüne uygun olarak yeniden açılması için davacı ortağa 3030 günlük süre verilmelidir.
  4. D
    Dava esastan incelenmelidir; ancak ortağın haklılığına karar verilse dahi, açılan dava tarhiyatın tahsilatını kendiliğinden durdurmayacağı için ayrıca yürütmenin durdurulması kararı alınması şarttır.
  5. E
    Ortağın 61836183 sayılı Kanun kapsamındaki ikincil sorumluluğu 'vergiyi doğuran olay' ile başladığı için ihbarnamenin tebliğiyle birlikte ortağın dava açma ehliyeti kendiliğinden doğar ve dava esastan sonuçlandırılır.

Cevap

Davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmelidir; çünkü şirket tüzel kişiliği ile ortakların kişiliği ayrıdır ve ortağın ekonomik menfaati ona şirket adına düzenlenen işlemi dava etme hakkı tanımaz.
Vergi hukukunda ihbarnameler doğrudan mükellef adına düzenlenir. Şirket tüzel kişiliği ile ortaklar ayrı hukuki varlıklar olduğundan, şirketin bir borcu için düzenlenen ihbarnameye karşı ortağın kendi adına dava açma yetkisi (ehliyeti) yoktur. Ortağın hisselerinin değer kaybetmesi gibi ekonomik gerekçeler, yargılama hukukunda 'dava açma ehliyeti' sağlayan doğrudan menfaat ihlali sayılmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Dava konusu işlemin muhatabını belirlemek
Vergi/ceza ihbarnamesi limited şirket tüzel kişiliği adına düzenlenmiştir.
Tüzel kişiler adına tesis edilen işlemlerin yargısal muhatabı tüzel kişiliğin kendisidir.
2
Davacının sıfatını ve ehliyetini incelemek
Davacı şirket ortağıdır; şirket adına değil, kendi adına dava açmıştır.
Şirket ortakları ve şirket tüzel kişiliği Tu¨rkTürk TicaretTicaret KanunuKanunu ve vergi hukuku açısından farklı süjelerdir.
3
Menfaat ihlali kriterini değerlendirmek
Ortağın 'ikincil sorumluluk riski' veya 'hisse değer kaybı' dolaylı/ekonomik bir menfaattir, doğrudan hukuksal menfaat değildir.
25772577 sayılı IYUKIYUK uyarınca iptal davası açılabilmesi için 'menfaat ihlali'nin kişisel, meşru ve güncel olması gerekir; vergi hukukunda bu, işlemin muhatabı olmayı gerektirir.
4
Hukuki sonucu belirlemek
Davanın ehliyet yönünden reddi kararı verilmelidir.
25772577 sayılı IYUKIYUK Madde 15/1b15/1-b uyarınca ehliyet yokluğu durumunda davanın reddine karar verilir.

Anahtar Kavram

Vergi Yargılamasında Taraf Ehliyeti ve Tüzel Kişilik Ayrımı
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla