Soru

Zorluk: ZorVeraset ve İntikal Vergisi: Muafiyet, İstisna ve Matrahın Tespiti (Değerleme)

20262026 yılında vefat eden muris Bay (T)’nin mirasçıları, intikal eden varlıklar ve borçlar için veraset ve intikal vergisi beyannamesi hazırlamaktadır. 73387338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu (VİVK) ve ilgili mevzuat hükümleri dikkate alındığında, matrahın tespiti ve değerleme işlemlerine ilişkin aşağıdaki uygulamalardan hangisi hukuken yanlıştır?

  1. A
    Terekeye dahil olan gayrimenkullerin, murisin ölüm tarihindeki emlak vergisi değerleri üzerinden matraha dahil edilmesi
  2. B
    Murisin bankadaki yabancı para mevduatının, ölüm tarihindeki Merkez Bankası efektif alış kuru üzerinden değerlenerek beyan edilmesi
  3. Borsada işlem görmeyen (kapalı) bir anonim şirkete ait hisse senetlerinin, şirket tüzüğünde belirtilen itibari (nominal) değerleri üzerinden matraha dahil edilmesiCevap
  4. D
    Murisin sağlığında noter senedine bağladığı ancak vefat tarihinde henüz ödemediği borcunun, terekenin gayrisafi tutarından indirilmesi
  5. E
    Mirasçılardan murisin eşine intikal eden ev eşyalarının, Kanun'daki özel istisna sınırı dahilinde matrah dışı bırakılması

Cevap

Borsada işlem görmeyen hisse senetlerinin itibari (nominal) değerle beyan edilmesi yanlıştır; bu varlıklar bilanço esasına göre değerlenmelidir.
Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 1010. maddesine göre, borsada kayıtlı olmayan (kapalı) anonim şirket hisse senetleri murisin ölüm tarihindeki bilançosuna göre bulunacak değerle, bilanço yoksa özvarlık değeriyle değerlenir. İtibari (nominal) değer sadece hisse senedinin üzerinde yazılı olan tutardır ve vergi matrahının tespiti için bir değerleme ölçütü olarak kabul edilmez. Bu nedenle, nominal değer üzerinden yapılan beyan hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
VİVK değerleme kurallarını hatırla
Gayrimenkuller için emlak vergisi değeri, hisse senetleri için borsa rayici veya bilanço değeri esastır.
VİVK 1010. maddesi her varlık türü için özel bir değerleme ölçütü belirlemiştir.
2
Hisse senetlerinin değerleme farkını analiz et
Borsada işlem görenler borsa rayiciyle, görmeyenler ise bilanço/servet değeriyle değerlenir.
İtibari (nominal) değer, şirketin kuruluşundaki kağıt üzerindeki değerdir ve genellikle gerçek servet değerini yansıtmaz.
3
Borç indirim kurallarını kontrol et
Resmi senet (noter vb.) veya mahkeme kararı varsa borç indirilebilir.
VİVK 1212. maddesi muvazaalı borç indirimlerini önlemek için tevsik şartı getirmiştir.

Anahtar Kavram

Veraset ve İntikal Vergisinde Varlıkların Değerleme Esasları (VİVK m. 10)

Daha Fazla Pratik

VİV'de hisse senetleri değerlemesi ile kurumlar vergisindeki iştirak hissesi değerlemesi arasındaki farkları inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Matrah hesaplanırken varlıklar ve borçlar için 'Değerleme Günü' her zaman ölüm tarihidir (murisin vefatı). Eğer soru 'beyan tarihi' deseydi, yine ölüm tarihindeki değerlere bakılacağı unutulmamalıdır.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla