Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorRozenberg Sınıflandırması: Gerçek ve Gerçek Olmayan Giderler

Bir maliye uzmanı, X ülkesinin konsolide bütçe gerçekleşmelerini analiz ederken raporunda şu bulguya yer vermiştir:

"İlgili mali yılda devlet, ekonomideki mevcut üretim faktörlerini ve üretilmiş malları kendi üzerine çekerek doğrudan bir milli gelir tahsisi (kaynak kullanımı) gerçekleştirmemiş; aksine bütçe olanaklarını, toplumdaki satın alma gücünün farklı kesimler arasında el değiştirmesini sağlayan politikalara tahsis etmiştir."

Rozenberg'in kamu giderleri sınıflandırması dikkate alındığında, uzmanın tespit ettiği bu duruma aşağıdaki harcama kalemlerinden hangisindeki artış kanıt olarak gösterilemez?

  1. A
    Bütçe açıklarının finansmanı sürecinde katlanılan iç ve dış borç faiz ödemeleri
  2. B
    Sosyal devlet ilkesi gereği yoksul hanelere yapılan düzenli nakdi yardımlar
  3. İhtiyaç sahibi öğrencilere ücretsiz dağıtılmak üzere yayınevlerinden ders kitabı satın alınmasıCevap
  4. D
    İhracatı teşvik etmek amacıyla üretici firmalara bütçeden sağlanan doğrudan sübvansiyonlar
  5. E
    Yeni otoyol güzergahında bulunan özel mülkiyete konu arazilerin kamulaştırma bedelleri

Cevap

İhtiyaç sahibi öğrencilere ücretsiz dağıtılmak üzere yayınevlerinden ders kitabı satın alınması
Devletin piyasadan ders kitabı satın alarak bunları öğrencilere dağıtması, amacının bir 'sosyal yardım' (okuyan kesimi destekleme) olmasına karşın nitelik olarak gerçek giderdir. Çünkü Rozenberg sınıflandırmasına göre belirleyici unsur, ödemenin amacından ziyade, devletin piyasadaki 'reel kaynakları doğrudan tüketip tüketmediği'dir. Devlet matbaalardan kitap satın aldığında; kağıt, mürekkep ve işçilik gibi üretim faktörlerini doğrudan talep etmiş olur. Bu nedenle bu işlem, satın alma gücünün el değiştirmesi (transfer) değil, devletin bir kaynak (milli gelir) kullanımıdır ve uzmanın tespit ettiği duruma kanıt gösterilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Uzmanın metnindeki temel kavramı teşhis etme
Uzman, "devletin kaynak kullanmadığı, sadece satın alma gücünün el değiştirmesini sağladığı" harcamalardan bahsetmektedir.
Rozenberg sınıflandırmasında bu tanım tam olarak 'Gerçek Olmayan Giderler' (Transfer Giderleri) kategorisini ifade etmektedir.
2
Soru kökünün yönlendirmesini analiz etme
Soru, hangisinin bu duruma kanıt GÖSTERİLEMEZ olduğunu, yani seçeneklerden hangisinin bir 'Gerçek Gider' olduğunu sormaktadır.
Gerçek giderler, devletin piyasadan doğrudan mal ve hizmet alarak veya personel çalıştırarak üretim faktörlerini kendi üzerine çektiği giderlerdir.
3
Seçenekleri Rozenberg kriterlerine göre sınıflandırma
Faiz ödemeleri, nakdi yardımlar, sübvansiyonlar ve kamulaştırma bedelleri devletin doğrudan kaynak emmediği gerçek olmayan (transfer) giderlerdir.
Bu harcamaların hiçbirinde devlet cari yılda üretilmiş bir malı kendi kullanımına almaz. Kamulaştırma mevcut bir varlığın el değiştirmesi (sermaye transferi), diğerleri ise gelir transferidir.
4
Doğru seçeneği (Gerçek Gideri) belirleme
Ders kitabı satın alınması eylemi doğru cevap olarak tespit edilir.
Amacı sosyal yardım olsa bile, devletin piyasadan 'satın alma' işlemi yapması ekonomideki kağıt, mürekkep ve matbaa kapasitesi gibi reel kaynakları doğrudan talep etmesi anlamına gelir. Bu nedenle gerçek giderdir.

Anahtar Kavram

Gerçek ve Gerçek Olmayan Giderlerin Ayrımı
Bu soruyu puanla

Konular

Rozenberg Sınıflandırması: Gerçek ve Gerçek Olmayan Giderler

Bu konudan daha fazla soru