Soru

Zorluk: Çok zorVergi Esnekliği

Bir ekonomide toplam vergi gelirlerinin yapısı ve bu gelirlerin esnekliklerine ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Vergi TürüToplam Hasılat İçindeki PayıGelir Esnekliği
Gelir Üzerinden Alınan Vergiler%601,51,5
Harcama Üzerinden Alınan Vergiler%400,80,8

Söz konusu ekonomide milli gelirin %10 oranında arttığı bir dönemde, hükümet tarafından yapılan vergi oranı ve matrah düzenlemeleri (discretionary changes) sonucunda toplam vergi hasılatında, dönem başındaki toplam vergi hasılatının %5'i kadar ilave bir artış daha sağlanmıştır.

Buna göre, bu dönemde vergi sisteminin bütününe ilişkin vergi canlılığı (tax buoyancy) katsayısı kaçtır?

  1. A
    1,221,22
  2. 1,721,72Cevap
  3. C
    1,501,50
  4. D
    0,1720,172
  5. E
    2,222,22

Cevap

Vergi sisteminin bu dönemdeki vergi canlılığı katsayısı 1,721,72 olarak hesaplanmıştır.
Vergi canlılığı katsayısı, bir vergi sisteminin hem ekonomik büyümeye (otomatik) hem de mevzuat değişikliklerine (iradi) verdiği toplam tepkiyi ölçer. Ağırlıklı otomatik esneklik 1,221,22 olarak hesaplanır; bu katsayı milli gelirdeki %10\%10 artışla çarpıldığında hasılatta %12,2\%12,2 otomatik artış sağlar. Üzerine eklenen %5\%5'lik yasal düzenleme etkisiyle toplam hasılat artışı %17,2\%17,2 olur. Bu değerin milli gelir artışına (%10\%10) oranı ise 1,721,72 sonucunu verir.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi sisteminin ağırlıklı otomatik esneklik katsayısını hesaplayın.
Ea=(0,60×1,5)+(0,40×0,8)=0,90+0,32=1,22E_a = (0,60 \times 1,5) + (0,40 \times 0,8) = 0,90 + 0,32 = 1,22
Sistemin bütününe ait otomatik esneklik, her bir vergi türünün payı ile kendi esnekliğinin çarpımlarının toplamına eşittir.
2
Otomatik artış kaynaklı vergi hasılatı değişim oranını bulun.
%ΔTauto=1,22×%10=%12,2\% \Delta T_{auto} = 1,22 \times \%10 = \%12,2
Milli gelirdeki %10\%10'luk artış, esneklik katsayısı oranında vergi gelirlerini otomatik olarak artırır.
3
Toplam vergi hasılatındaki toplam yüzde değişimi (otomatik + yasal) hesaplayın.
%ΔTtotal=%12,2+%5=%17,2\% \Delta T_{total} = \%12,2 + \%5 = \%17,2
Vergi canlılığı hesaplanırken hem otomatik artışlar hem de yasal düzenlemelerden kaynaklanan artışlar toplanır.
4
Vergi canlılığı katsayısını formülize ederek sonuca ulaşın.
Canlılık=%ΔTtotal%ΔY=%17,2%10=1,72Canlılık = \frac{\% \Delta T_{total}}{\% \Delta Y} = \frac{\%17,2}{\%10} = 1,72
Vergi canlılığı, vergi hasılatındaki toplam değişimin milli gelirdeki değişime oranıdır.

Anahtar Kavram

Vergi Canlılığı (Tax Buoyancy)
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla