Eksik istihdam dengesinde olan bir ekonomide, hükümet toplam talebi canlandırmak amacıyla kamu harcamalarını artırma kararı almış ve ortaya çıkan bütçe açığını iç borçlanma yoluyla finanse etmiştir.
Farklı iktisadi düşünce okullarının maliye politikasına bakış açıları dikkate alındığında, bu politika uygulamasına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Geleneksel maliye yaklaşımına göre bu müdahale gereksizdir; çünkü esnek fiyat ve ücret mekanizması ekonomiyi kendiliğinden tam istihdama ulaştırırken, devletin piyasadan borçlanması faizleri artırarak özel yatırımları dışlar.Cevap
- BModern (Keynesyen) maliye yaklaşımına göre bu uygulama her durumda tam dışlama (crowding-out) etkisi yaratacağından, harcama artışı milli gelir üzerinde genişletici bir sonuç doğurmaz.
- CArz yönlü iktisat yaklaşımına göre, durgunluktan çıkışta üretim hacmini artırmanın en temel yolu kamu harcamaları vasıtasıyla toplam talebi sürekli olarak desteklemektir.
- DYeni Klasik yaklaşıma göre, ekonomik birimler borçlanmanın gelecekte yaratacağı vergi yükünü öngöremeyeceği için, söz konusu harcama artışı cari tüketimi doğrudan artırır.
- EGeleneksel (Klasik) maliye yaklaşımına göre, bütçe açıklarının istikrar aracı olarak bu şekilde kullanılması 'telafi edici bütçe' kuramının doğal bir gereğidir.
Cevap
Geleneksel maliye yaklaşımına göre esnek fiyat mekanizması sayesinde ekonomi kendiliğinden tam istihdama gelir; devletin müdahalesi gereksizdir ve borçlanma faizleri yükselterek özel yatırımları dışlar.
Geleneksel (Klasik) maliye yaklaşımı, Say Kanunu ve tam esnek fiyat/ücret mekanizmaları gereği ekonominin daima tam istihdam seviyesinde kalacağını veya kısa süreli sapmalardan kendiliğinden döneceğini savunur. Bu bağlamda, devletin ekonomiyi canlandırmak için borçlanmaya gidip harcamalarını artırması gereksizdir. Üstelik bu iç borçlanma eylemi, piyasadaki sınırlı ödünç verilebilir fonlara olan talebi artıracağından faiz oranlarını yükseltir ve sonuç olarak kamu harcaması, özel kesimin yatırım harcamalarını tamamen piyasa dışına iter (tam dışlama etkisi). Doğru ifade bu temel felsefeyi tam olarak yansıtmaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İktisadi Okulların Maliye Politikası Yaklaşımları ve Dışlama Etkisi