Milli savunma, adalet ve diplomasi gibi tam kamusal malların en temel özelliklerinden biri olan 'faydadan dışlayamama' (non-excludability) ilkesi, bu malların piyasa mekanizması tarafından üretilmesini engelleyen temel bir soruna yol açmaktadır. Buna göre, tam kamusal malların özel piyasalarca sunulamamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- ATüketimde rekabetin olması nedeniyle bir bireyin tüketiminin diğer bireylerin faydasını azaltması.
- Bireylerin faydadan mahrum bırakılamayacaklarını bilmeleri nedeniyle tercihlerini gizlemeleri ve etkin bir piyasa talebinin oluşmaması.Cevap
- CDevletin bu malları sadece bireylerin tüketim kararlarını rasyonel bulmadığı 'erdemli mallar' kapsamında sunmak istemesi.
- DBu malların üretiminin sadece gelir dağılımında adaleti sağlamaya yönelik 'bölüşüm fonksiyonu' kapsamında gerçekleştirilmesi.
- EFaydadan dışlamanın teknik olarak mümkün olduğu ancak maliyetinin çok yüksek olduğu 'yarı kamusal mallar' kategorisinde yer alması.
Cevap
Bireylerin faydadan mahrum bırakılamayacaklarını bilmeleri nedeniyle tercihlerini gizlemeleri ve etkin bir piyasa talebinin oluşmaması
Tam kamusal mallarda 'faydadan dışlayamama' özelliği, bireylerin bu mallar için fiyat ödemekten kaçınmasına (bedavacılık) ve dolayısıyla gerçek tercihlerini piyasaya yansıtmamasına neden olur. Özel sektör, talebin ve fiyatın belirlenemediği bir ortamda maliyetleri karşılayamayacağı ve kâr elde edemeyeceği için bu malları üretemez. Bu durum, tam kamusal malların neden devlet tarafından sunulması gerektiğini açıklayan temel piyasa başarısızlığıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tercihlerin Gizlenmesi ve Bedavacılık (Free-Rider) Sorunu
Tahmini Süre:1m 15s