Senyoraj geliri, devletin para basma tekeli sayesinde ekonomideki reel kaynakları kamuya transfer etmesini sağlar. Ancak para arzındaki artış hızı (enflasyon oranı) ile elde edilen reel senyoraj geliri arasındaki ilişki, belirli bir noktadan sonra ters yöne dönen bir seyir izlemektedir.
Bu bağlamda, devletin elde edebileceği maksimum reel senyoraj gelirini ve bu gelirin hangi noktadan itibaren azalmaya başlayacağını belirleyen temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
- Para talebinin enflasyon esnekliğiCevap
- BKamu iç borç stokunun vade yapısı
- CPara basımında kullanılan kağıt ve mürekkebin birim maliyeti
- DSosyal güvenlik kurumlarının prim tahsilat oranları
- EVergi tarifesinin artan oranlılık derecesi
Cevap
Devletin elde edebileceği maksimum reel senyoraj gelirini belirleyen temel faktör para talebinin enflasyon esnekliğidir.
Senyoraj geliri, enflasyon oranı (vergi oranı) ile reel para talebinin (vergi matrahı) çarpımı olarak düşünülebilir. Enflasyon yükseldikçe bireyler para tutmaktan kaçınır ve reel para talebi azalır. Para talebinin enflasyon esnekliği, enflasyondaki bir birimlik artışın para talebinde ne kadarlık bir azalmaya yol açacağını belirler. Esnekliğin 1 olduğu nokta, toplam senyoraj gelirinin maksimize edildiği noktadır. Bu seviyeden sonra enflasyon oranındaki artışlar, para talebinde çok daha şiddetli bir düşüşe yol açarak toplam geliri azaltır; bu durum Senyoraj Laffer Eğrisi ile açıklanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Senyoraj Laffer Eğrisi ve Para Talebi Esnekliği