Makroekonomik dengesizliklerin belirginleştiği ve yüksek oranlı enflasyonun kalıcı hâle geldiği bir ülkede, Ekonomi Yönetimi yeni bir istikrar programı hazırlamaktadır. Bu programın hazırlık aşamasında, vergi araçlarının enflasyon üzerindeki etkileri tartışılırken, vergi sisteminin kendi içindeki otomatik mekanizmaları ile hükûmetin alabileceği takdire dayalı iradi kararlar arasındaki farklar ve vergi türlerinin (dolaysız-dolaylı) enflasyonist yapıya muhtemel yansımaları kapsamlı biçimde analiz edilmektedir.
Bu çerçevede, enflasyonla mücadelede vergi politikasının işleyişi ve olası makroekonomik sonuçlarına ilişkin aşağıda yapılan açıklamalardan hangisi maliye teorisine uygundur?
- Artan oranlı gelir vergisi tarifesinin yarattığı mali sürüklenme otomatik bir istikrar sağlayıcı olarak toplam talebi daraltırken; iradi kararlarla dolaylı vergilerin artırılması maliyet enflasyonunu körükleme riski taşır.Cevap
- BFiyat artışlarının hanehalkı üzerindeki olumsuz etkisini kırmak amacıyla iradi olarak gelir vergisi oranlarının düşürülmesi, talep enflasyonunu hızla kontrol altına alan en temel daraltıcı maliye politikası aracıdır.
- CEnflasyonist süreçte nominal gelirleri artan bireylerin üst vergi dilimlerine geçerek daha yüksek oranda vergi ödemek zorunda kalması (mali sürüklenme), doğrudan yasama organının müdahalesini gerektiren iradi bir politikadır.
- DMali sürüklenme mekanizması, yüksek enflasyon dönemlerinde mükelleflerin reel satın alma gücünü koruyarak özel tüketim harcamalarını otomatik olarak teşvik eder ve böylece arz yönlü bir canlanma yaratır.
- EArz yönlü maliye politikası yaklaşımına göre, enflasyonist ortamda fiyat istikrarını sağlamanın en etkili yolu, kurumlar ve gelir vergisi gibi dolaysız vergilerde marjinal oranları artırarak toplam talebi şiddetle kısmaktır.
Cevap
Artan oranlı gelir vergisi tarifesinin yarattığı mali sürüklenmenin otomatik istikrar sağlayıcı işlevi ile dolaylı vergilerin iradi artışının maliyet enflasyonuna yol açabileceğini ifade eden seçenektir.
Doğru ifade, artan oranlı tarifelerdeki mali sürüklenmenin (fiscal drag) yeni bir yasal düzenlemeye gerek kalmadan otomatik olarak devreye girip toplam talebi kıstığını, buna karşılık bütçe açıklarını kapatmak için sıkça başvurulan dolaylı vergi (KDV, ÖTV) artışlarının ise fiyatlara doğrudan yansıyarak maliyet enflasyonunu besleyebileceğini eksiksiz ve teorik olarak doğru bir şekilde açıklamaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Enflasyonla Mücadelede Mali Sürüklenme ve Vergi Türlerinin Etkisi
Tahmini Süre:1m 30s