Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTürkiye'de Bütçe Sisteminin Yasal Çerçevesinin Gelişimi

Türkiye’de bütçe sisteminin yasal çerçevesinin tarihsel gelişimi, bütçe hakkının anayasal temelleri ve 50185018 sayılı Kanun ile getirilen yapısal dönüşümler birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    18081808 tarihli Sened-i İttifak, Osmanlı Devleti’nde padişahın mutlak mali yetkilerinin kısıtlanması ve bütçe hakkının gelişiminde bir ilk adım olarak kabul edilse de; bütçenin yıllık olması ve meclis onayı gibi modern ilkeler ancak 18761876 Kanun-i Esasi ile anayasal statü kazanmıştır.
  2. B
    10501050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu döneminde bütçe, merkeziyetçi bir yapıda "tahakkuk memuru" ve "sayman" ayrılığı üzerinden sadece harcamaların şekli uygunluğunu denetlerken; 50185018 sayılı Kanun ile stratejik planlama ve performans esaslı yönetim odaklı "harcama yetkilisi" ve "muhasebe yetkilisi" modeline geçilmiştir.
  3. C
    19821982 Anayasası'nda yapılan 20172017 yılı değişiklikleri uyarınca, Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini mali yılbaşından en az 7575 gün önce TBMM’ye sunar ve bütçe kanunları, Cumhurbaşkanının meclisce kabul edilen kanunları bir daha görüşülmek üzere geri gönderme (veto) yetkisinin dışındaki tek istisnadır.
  4. Merkezi yönetim bütçe kanun teklifinin süresinde yürürlüğe konulamaması durumunda geçici bütçe kanunu çıkarılır; geçici bütçe kanununun da çıkarılamaması halinde, yeni bütçe kabul edilene kadar bir önceki yıl bütçesi son on iki aylık ortalama tüketici fiyat endeksi (TÜFE) oranında artırılarak uygulanır.Cevap
  5. E
    19241924 Anayasası döneminde bütçe kanunlarının niteliği ve bütçe hakkının kullanımı konusunda TBMM tam yetkili kılınmış; 19271927 yılında yürürlüğe giren 10501050 sayılı Kanun ise Cumhuriyet döneminin ilk kapsamlı mali yönetim çerçevesini oluşturmuştur.

Cevap

Bütçe veya geçici bütçenin yürürlüğe girememesi durumunda uygulanacak artış oranının TÜFE değil, yeniden değerleme oranı olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan ifadede bütçenin süresinde yürürlüğe girmemesi durumunda uygulanacak artış oranı yanlış verilmiştir. 20172017 Anayasa değişikliği ile getirilen ve Anayasa'nın 161161. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan düzenlemeye göre; bütçe kanununun süresinde yürürlüğe konulamaması halinde geçici bütçe çıkarılır, bu da yapılamazsa bir önceki yıl bütçesi yeniden değerleme oranı üzerinden artırılarak uygulanır. Seçenekte belirtilen TÜFE ifadesi hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 161. maddesindeki bütçe hazırlık ve yürürlük usulünü analiz edin.
Bütçe kanun teklifinin Cumhurbaşkanı tarafından sunulduğu ve veto edilemediği doğrulanır.
Güncel anayasal çerçevenin (2017 değişikliği) belirlenmesi gerekir.
2
Bütçe kanununun süresinde yasalaşmaması durumundaki yedek mekanizmaları inceleyin.
Sırasıyla Geçici Bütçe ve ardından 'Yeniden Değerleme Oranı' artışıyla önceki yıl bütçesinin uygulanması tespit edilir.
Hukuki metindeki teknik terimlerin (TÜFE vs. Yeniden Değerleme Oranı) ayırt edilmesi teknik uzmanlık gerektirir.
3
Tarihsel bütçe aktörlerini ve yasal metinleri (1050 vs. 5018) karşılaştırın.
Tahakkuk memuru/Sayman ayrımından Harcama/Muhasebe yetkilisi sistemine geçişin doğruluğu onaylanır.
Bütçe sisteminin yasal gelişim basamaklarının eksiksiz bilinmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Bütçe Kanununun Yasal ve Anayasal Çerçevesi (Art 161)
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Bütçe Sisteminin Yasal Çerçevesinin Gelişimi