Soru

Zorluk: OrtaWagner'in Gelir Sınıflandırması

Kamu gelirlerinin teorik sınıflandırmasında Adolph Wagner, devletin gelir elde ederken büründüğü iktisadi ve hukuki kimliği esas almaktadır. Bu yaklaşıma göre devlet, ya bir 'iktisadi işletmeci' gibi hareket ederek özel hukuk kurallarına tabi gelirler elde eder ya da 'egemenlik gücünü' kullanarak kamu hukuku çerçevesinde gelir sağlar.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Wagner'in sınıflandırmasında devletin özel hukuk kişisi kimliğiyle elde ettiği 'özel ekonomik gelirler' arasında yer almaktadır?

  1. A
    Mahkeme ve noterlik hizmetleri karşılığında tahsil edilen harçlar
  2. Kamu iktisadi teşebbüslerinin (KİT) ticari faaliyetlerinden elde edilen karlarCevap
  3. C
    Bayındırlık hizmetleri sonucu gayrimenkullerde meydana gelen değer artışlarından alınan şerefiyeler
  4. D
    Seligman'ın tasnifinde yer alan ve devletin herhangi bir karşılık vermeden sağladığı karşılıksız (gratuitous) gelirler
  5. E
    Savaş veya doğal afet gibi durumlarda bütçe açığını kapatmak için başvurulan olağanüstü gelirler

Cevap

Kamu iktisadi teşebbüslerinin (KİT) ticari faaliyetlerinden elde edilen karlar
Adolph Wagner'e göre 'özel ekonomik gelirler', devletin kamu gücünü kullanmadan, bir özel hukuk kişisi gibi piyasa şartlarında elde ettiği gelirlerdir. Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) karları, devletin ticari ve sınai alandaki mülkiyeti ve işletmeciliği sonucu doğduğu için bu kategorinin en temel örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Wagner'in tasnif ölçütünü belirle.
Wagner gelirleri, devletin gelir elde ederken 'özel hukuk kişisi (işletmeci)' veya 'kamu gücü sahibi' olması durumuna göre ikiye ayırır.
Sınıflandırmanın temel mantığını anlamak, doğru kategorizasyon için gereklidir.
2
Özel ekonomik gelirlerin kapsamını tanımla.
Bu grupta devlet, özel mülk sahibi veya bir tüccar gibi hareket eder. Orman, maden, meraların işletilmesi ve KİT karları bu gruptadır.
Özel hukuk hükümlerine tabi olan gelirleri ayırt etmek gerekir.
3
Seçeneklerdeki gelir türlerini eleyerek karşılaştır.
Harç, resim, vergi ve şerefiye gibi kalemler egemenlik gücüne dayanırken; KİT karları piyasa mekanizması içinde elde edilir.
Diğer sınıflandırma türlerine (Seligman, Olağan/Olağanüstü) ait kavramların Wagner'in sistemiyle karıştırılmasını önlemek.

Anahtar Kavram

Adolph Wagner'in Kamu Gelirleri Sınıflandırması
Bu soruyu puanla