Soru

Zorluk: OrtaCezalar

Kamu gelirleri teorisinde 'vergi dışı gelirler' arasında sınıflandırılan cezalar, devletin egemenlik gücüne dayanarak hukuk kurallarını ihlal edenlere uyguladığı mali bir yaptırımdır. Bu çerçevede, cezaların karakteristik özellikleri ve hukuki niteliği dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu gelir türü ile ilgili yanlış bir ifadedir?

  1. A
    Devletin egemenlik gücünden kaynaklanan tek taraflı ve zorunlu (cebri) bir ödemedir.
  2. Bireyin belirli bir kamu hizmetinden doğrudan yararlanması karşılığında ödenen bir bedeldir.Cevap
  3. C
    Temel fonksiyonu bütçeye düzenli gelir sağlamak değil, hukuk düzenini korumak ve caydırıcılık sağlamaktır.
  4. D
    Hukuk sisteminde öngörülen idari makamlar veya yargı organları tarafından tesis edilebilir.
  5. E
    Vergilerde olduğu gibi, ödeyen kişinin devletten doğrudan ve özel bir karşılık bekleme hakkı bulunmaz.

Cevap

Cezaların belirli bir kamu hizmetinden yararlanma karşılığında ödenen bir bedel olduğu ifadesi yanlıştır; bu özellik cezaların değil, harçların temel niteliğidir.
Cezalar, devletin egemenlik gücüne dayanarak hukuk düzenini ihlal edenlere uyguladığı mali müeyyidelerdir. Kamu gelirleri sistematiğinde, vergiler gibi 'karşılıksız' gelirler grubunda yer alırlar. Yani kişinin bu ödemeyi yapması karşılığında devletten özel bir hizmet alması söz konusu değildir. Oysa belirli bir kamu hizmetinden yararlanma karşılığında ödenen bedel 'harç' (fee) olarak tanımlanır. Bu nedenle, cezaların bir hizmet karşılığı olduğunu iddia eden ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cezaların tanımı ve niteliğinin belirlenmesi
Cezalar, hukuk kurallarına aykırı davrananlara uygulanan, egemenlik gücüne dayalı, cebri ve karşılıksız mali yaptırımlardır.
Soruda istenen yanlış ifadeyi bulmak için önce doğru özellikleri tespit etmek gerekir.
2
Seçeneklerin 'karşılıklılık' ilkesi açısından değerlendirilmesi
Cezalar karşılıksızdır (unrequited). Harçlar ise bir kamu hizmetinden faydalanma karşılığında ödenir (quid pro quo).
Vergi dışı gelirlerin birbirlerinden ayrılan en keskin noktası hizmet karşılığı olup olmamasıdır.
3
Yanlış olan ifadenin teşhis edilmesi
Belirli bir hizmetten yararlanma şartı getiren ifade harçlara ait olduğu için cezalar için yanlıştır.
Cezalarda birey bir hizmet almaz, tam tersine bir kural ihlali nedeniyle mali bir kayba uğrar.

Anahtar Kavram

Cezaların Karşılıksız Olma Niteliği

Daha Fazla Pratik

Cezaların vergilerle benzer (cebri, karşılıksız) ve farklı (amacın cezalandırma olması, kural ihlaline bağlı olması) yönlerini karşılaştıran bir tabloyu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular