Bir mükellefin vergi matrahı ile bu matrah üzerinden ödediği toplam vergi miktarları arası… — KPSS Maliye

Bir mükellefin vergi matrahı ile bu matrah üzerinden ödediği toplam vergi miktarları arasındaki ilişki aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Bu verilere dayanarak, söz konusu vergi tarifesinin yapısı ve vergi esnekliği ( $E_v$ ) hakkında yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

Tarife, $200.000$ TL matrah düzeyinden sonra vergi esnekliğinin bire eşitlenmesiyle tek oranlı bir yapıya dönüşmüştür.Cevap
B
Marjinal vergi oranı matrah artışı boyunca sürekli yükseldiği için tarife dilimli artan oranlılık özelliğini korumuştur.
C
Vergi esnekliği tüm matrah düzeylerinde birden büyük gerçekleştiği için tarife her aşamada artan oranlı niteliktedir.
D
İkinci matrah artış diliminde marjinal vergi oranı ortalama vergi oranından düşük olduğu için tarife regresif bir yapıya bürünmüştür.
E
Ortalama vergi oranı tüm aşamalarda marjinal vergi oranından yüksek seyrettiği için vergi yükü matrahla ters orantılı değişmektedir.

Verilen verilere göre tarife,

200.000

TL matrah düzeyinden sonra vergi esnekliğinin bire eşitlenmesiyle tek oranlı (proportional) bir yapıya dönüşmüştür.

Vergi esnekliği formülü

E_v = \text{Marjinal Vergi Oranı} / \text{Ortalama Vergi Oranı}

şeklindedir. Tablodaki veriler incelendiğinde, matrah

200.000

TL'den

300.000

TL'ye çıktığında marjinal vergi oranı

\%20

olarak hesaplanmaktadır. Bu düzeydeki ortalama vergi oranı da

\%20

(

60.000 / 300.000

) olduğu için esneklik

20 / 20 = 1

değerini alır. Esnekliğin 1 olması, verginin o matrah aralığında tek oranlı (proportional) bir yapı sergilediğini kanıtlar.

Ortalama vergi oranlarını (

AR

) hesapla.

AR_{100k} = 15.000 / 100.000 = \%15

;

AR_{200k} = 40.000 / 200.000 = \%20

;

AR_{300k} = 60.000 / 300.000 = \%20

Tarifenin seyrini anlamak için her matrah düzeyindeki toplam yükün matraha oranını bulmak gerekir.

Aralıklardaki marjinal vergi oranlarını (

MR

) hesapla.

MR_{100-200} = (40k - 15k) / (200k - 100k) = \%25

;

MR_{200-300} = (60k - 40k) / (300k - 200k) = \%20

Matrahtaki bir birimlik artışın vergi miktarını ne kadar artırdığını belirlemek gerekir.

Vergi esnekliğini (

E_v

) analiz et.

İlk aralıkta

E_v = MR / AR = 25 / 20 = 1,25

(Artan Oranlı); ikinci aralıkta

E_v = 20 / 20 = 1

(Tek Oranlı).

Vergi esnekliği birden büyükse artan oranlı, bire eşitse tek oranlı, birden küçükse azalan oranlı tarife söz konusudur.

Vergi Esnekliği ve Ortalama/Marjinal Oran İlişkisi

Soru