Modern maliye literatüründe devletin egemenlik gücüne dayanarak para basması sonucunda elde ettiği 'senyoraj geliri' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ASadece kağıt para ve madeni paranın nominal değeri ile basım maliyeti arasındaki farktan ibarettir.
- Ekonomik büyüme ve reel para talebindeki artış sayesinde, fiyatlar genel düzeyi yükselmeden de elde edilebilir.Cevap
- CDevletin bütçe açıklarını finanse etmek için piyasadan faiz karşılığında topladığı bir iç borçlanma türüdür.
- DParafiskal bir gelir türü olup, sadece sosyal güvenlik kurumları tarafından zorunlu olarak tahsil edilmektedir.
- EBütçe kanununda yer almayan ve sadece savaş gibi kriz dönemlerinde başvurulan bir olağanüstü gelirdir.
Cevap
Ekonomik büyüme ve reel para talebindeki artış sayesinde, fiyatlar genel düzeyi yükselmeden de elde edilebilir.
Senyoraj geliri, devletin para basma yetkisini kullanarak ekonomideki reel kaynakları kamuya transfer etmesidir. Bu gelir iki kaynaktan oluşur: birincisi ekonominin büyümesine paralel olarak artan reel para talebinin karşılanmasıdır (bu kısım enflasyon yaratmaz), ikincisi ise para arzının talepten fazla artırılmasıyla oluşan enflasyon vergisidir. Dolayısıyla, büyüyen bir ekonomide fiyatlar artmasa bile devlet senyoraj geliri elde etmeye devam edebilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Senyoraj Gelirinin Bileşenleri (Reel Büyüme ve Enflasyon Vergisi Ayrımı)