Examkin

Soru

Zorluk: ZorGiderlerin Tahsisi (Uzmanlaşma) İlkesi

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde bütçe ödeneklerinin kullanımına yön veren "giderlerin tahsisi (uzmanlaşma)" ilkesi; ödeneklerin belirli bir hizmet amacına yönelik olması (nitelik), belirlenen tutarların aşılamaması (nicelik) ve ait olduğu mali yıl içinde kullanılması (zaman) esaslarına dayanır.

Bu ilke ve bütçe sistematiğindeki yeri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Niteliksel uzmanlaşma, bütçede belirli bir hizmet için ayrılan ödeneğin, kanuni bir düzenleme veya aktarma olmaksızın başka bir hizmet tertibinde kullanılmasını yasaklar.
  2. B
    Niceliksel uzmanlaşma, kamu idarelerine verilen ödeneklerin bir 'harcama tavanı' niteliğinde olduğunu ve bu tavanın ek ödenek gibi yasal yollar dışında aşılamayacağını ifade eder.
  3. C
    Zaman itibarıyla uzmanlaşma kuralı uyarınca, bir mali yıla ait ödenekler ancak o yılın sonuna kadar kullanılabilir; ancak 'ertesi yıla geçen yüklenmeler' bu kuralın kanuni bir istisnasıdır.
  4. Giderlerin tahsisi ilkesi, bütçe gelirlerinin belirli giderlere tahsis edilmemesini öngören 'adem-i tahsis' ilkesinin giderlerdeki yansımasıdır ve her iki kuralın temel amacı harcama esnekliğini artırmaktır.Cevap
  5. E
    Uzmanlaşma ilkesi sayesinde, bütçe ödeneklerinin fonksiyonel ve ekonomik sınıflandırması yapılarak, hangi kamu hizmeti için ne kadar kaynak harcandığı şeffaf bir şekilde izlenebilir.

Cevap

Giderlerin tahsisi (uzmanlaşma) ilkesi ile bütçenin genellik ilkesi kapsamındaki adem-i tahsis kuralının harcama esnekliğini artırmayı amaçladığını belirten seçenek yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü giderlerin tahsisi (uzmanlaşma) ilkesi, harcama sürecini katı kurallara (belirli amaç, tutar ve zaman) bağlayarak yürütme organının harcama esnekliğini 'azaltmayı' ve mali disiplini 'artırmayı' amaçlar. Buna karşın adem-i tahsis kuralı, gelirlerin belirli giderlere bağlanmamasını sağlayarak hazineye esneklik kazandırır. Dolayısıyla her iki ilkenin harcama esnekliğini artırdığı yönündeki analiz hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Uzmanlaşma ilkesinin nitelik, nicelik ve zaman boyutlarını analiz etme
İlkenin ödenekleri amaç (nitelik), tutar (nicelik) ve süre (zaman) bakımından sınırladığı saptandı.
İlkenin temel kapsamını anlamak için boyutların tanımlanması gerekir.
2
Uzmanlaşma ilkesinin bütçe esnekliği üzerindeki etkisini değerlendirme
Uzmanlaşmanın, idarenin keyfi harcama yapmasını engelleyerek esnekliği 'azalttığı' ve yasama denetimini 'artırdığı' görüldü.
Soruda geçen 'esnekliği artırma' ifadesinin doğruluğunu test etmek için gereklidir.
3
Adem-i tahsis (Genellik) ilkesi ile karşılaştırma yapma
Adem-i tahsisin gelirlerin havuzda toplanarak esnek kullanımını sağladığı, giderlerin tahsisinin ise harcamayı dar kalıplara soktuğu belirlendi.
İki ilkenin işlevsel farkını ortaya koymak için karşılaştırma şarttır.
4
Yanlış yargıyı tespit etme
Giderlerin tahsisi ilkesinin esnekliği artırdığını savunan ifadenin kavramsal olarak hatalı olduğu sonucuna varıldı.
Hatalı analizi içeren seçeneği belirlemek sorunun çözümüdür.

Anahtar Kavram

Bütçede Uzmanlaşma (Tahsis) vs. Genellik (Adem-i Tahsis) İlişkisi
Bu soruyu puanla

Konular

Giderlerin Tahsisi (Uzmanlaşma) İlkesi

Bu konudan daha fazla soru