Kamu maliyesi literatüründe gelirlerin 'olağan' ve 'olağanüstü' olarak ayrılmasında en belirleyici kriter, gelirin bütçeye girişindeki düzenlilik ve periyodikliktir. Bir gelirin olağan sayılabilmesi için o gelirin mükellef bazında değil, devlet bütçesi bazında bir süreklilik arz etmesi gerekir. Buna karşın olağanüstü gelirler, genellikle devletin bir varlığının (aktif) elden çıkarılması veya bir yükümlülüğün (pasif) üstlenilmesi yoluyla elde edilen arizi nitelikli kaynaklardır.
Bu açıklama doğrultusunda, aşağıdaki kamu gelirlerinden hangisi bütçeye girişindeki süreklilik ve ekonomik mahiyeti bakımından 'olağan gelir' kategorisinde değerlendirilmelidir?
- AHazine tarafından bütçe açıklarını finanse etmek amacıyla başvurulan iç ve dış borçlanma kaynakları
- BKamu idarelerine ait hizmet binalarının ve arazilerinin mülkiyetinin satılması sonucu elde edilen bedeller
- Servet unsurlarının miras veya bağış yoluyla el değiştirmesi sonucu devletçe tahsil edilen Veraset ve İntikal VergisiCevap
- DOlağanüstü finansman ihtiyaçlarını karşılamak üzere emisyon (para basımı) yoluyla sağlanan senyoraj gelirleri
- ESavaş veya büyük doğal afetler gibi istisnai dönemlerde bir defaya mahsus olmak üzere yürürlüğe konulan ek mali yükümlülükler
Cevap
Servet unsurlarının miras veya bağış yoluyla el değiştirmesi sonucu devletçe tahsil edilen Veraset ve İntikal Vergisi
Veraset ve İntikal Vergisi, her ne kadar servet transferine dayalı ve bireysel bazda arızi bir durum gibi görünse de, kamu maliyesi teorisinde bir 'vergi' türü olarak 'olağan gelirler' arasında sınıflandırılır. Bunun nedeni, toplum genelinde bu olayların her yıl gerçekleşmesi ve devletin bu kaynaktan her bütçe döneminde düzenli, sürekli ve öngörülebilir bir gelir elde etmesidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bütçe Bazında Süreklilik ve Periyodiklik
Alternatif Yöntem
Gelirin bütçede yer alma biçimine bakın: Eğer bir gelir türü her yıl bütçe kanununda (B) cetvelinde düzenli bir kalem olarak yer alıyor ve devletin net varlığını artırıyorsa olağandır. Eğer bir varlığın eksilmesi (satış) veya borcun artması (tahvil) söz konusuysa olağanüstüdür.
Tahmini Süre:1m 30s