Soru

Zorluk: OrtaEksik Rekabet, Monopoller ve Doğal Tekeller

Ölçek ekonomileri nedeniyle ortalama maliyetlerin (ACAC) üretim miktarı arttıkça azaldığı bir doğal tekel piyasasında; devletin tahsis etkinliğini (allocative efficiency) sağlamak amacıyla fiyatı marjinal maliyete eşitlediği (P=MCP=MC) bir düzenleme yapması durumunda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

  1. Ortalama maliyetin marjinal maliyetten yüksek olması sebebiyle firmanın zarar etmesiCevap
  2. B
    Üretilen malın tüketiminde rekabet olmaması nedeniyle fiyatlandırma mekanizmasının tamamen işlevsiz kalması
  3. C
    Marjinal maliyetin ortalama maliyetten büyük olması sayesinde firmanın pozitif ekonomik kâr elde etmesi
  4. D
    Tahsis etkinliği sağlanamadığı için piyasada ciddi bir dara kaybının (refah kaybı) oluşması
  5. E
    Devletin sadece gelir dağılımında adalet fonksiyonu gereği malın bedelsiz sunulmasını zorunlu kılması

Cevap

Ortalama maliyetin marjinal maliyetten yüksek olması sebebiyle firmanın zarar etmesi beklenir.
Doğal tekelin temel özelliği, üretim hacmi genişledikçe ortalama maliyetlerin (ACAC) sürekli düşmesidir. Bu durumda marjinal maliyet (MCMC), ortalama maliyetin daima altındadır. Devlet toplumsal refahı maksimize etmek için fiyatı marjinal maliyete (P=MCP=MC) eşitlediğinde, belirlenen fiyat firmanın ortalama maliyetinin altında kalır (P<ACP < AC). Sonuç olarak, firma her birim üretimde zarar eder ve bu zararın devlet tarafından sübvansiyonlarla karşılanması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Doğal tekelin maliyet yapısını analiz edin.
Doğal tekelde üretim miktarı arttıkça ortalama maliyet (ACAC) azalır. Matematiksel olarak ACAC azalırken, marjinal maliyet (MCMC) daima ACAC'nin altındadır (MC<ACMC < AC).
Ölçek ekonomileri ve alt-toplanırlık özelliği gereği tek bir firmanın üretimi daha düşük maliyetlidir.
2
P=MCP=MC düzenlemesinin sonucunu değerlendirin.
Düzenleyici kurum fiyatı P=MCP = MC olarak belirlediğinde, maliyet yapısı gereği P<ACP < AC olur.
Tahsis etkinliği (sosyal optimum) P=MCP=MC noktasında sağlanır.
3
Firmanın kâr/zarar durumunu hesaplayın.
Birim başına kâr = PACP - AC. Burada P<ACP < AC olduğu için birim başına kâr negatiftir, yani firma zarar eder.
Fiyatın ortalama maliyeti kurtarmaması firmanın finansal sürdürülebilirliğini engeller ve devletin sübvansiyon vermesini gerektirir.

Anahtar Kavram

Doğal Tekelde Marjinal Maliyet Fiyatlandırması (P=MCP=MC)

Daha Fazla Pratik

Doğal tekelde zararı önlemek için uygulanan 'Ortalama Maliyet Fiyatlandırması' (P=ACP=AC) ve 'Ramsey Fiyatlandırması' kavramlarını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla