Maliye literatüründe ekonomik istikrarsızlıklarla mücadelede kullanılan formül esnekliği (formula flexibility), yapısal özellikleri itibarıyla hem saf otomatik istikrar sağlayıcılardan hem de iradi (ihtiyari) maliye politikalarından farklılaşır.
Buna göre, formül esnekliğinin işleyiş mekanizması ve politika gecikmeleri (lags) üzerindeki etkisi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu mali aracın temel niteliğini doğru bir şekilde açıklamaktadır?
- Otomatik istikrar sağlayıcıların aksine sürekli değil, önceden belirlenmiş istatistiki göstergelerin eşik değerleri aşmasıyla devreye giren kesikli bir yapı arz eder ve temel olarak iradi politikalardaki karar (yasama) gecikmesini bertaraf eder.Cevap
- BMilli gelirdeki dalgalanmalara herhangi bir ön eşiğe bağlı kalmaksızın anında ve kendiliğinden tepki veren bir mekanizma olduğu için, politika uygulamasındaki teşhis (tanıma) gecikmesini tamamen ortadan kaldırır.
- CEkonomik dengesizlik belirtileri ortaya çıktığında, yürütme organının duruma uygun yeni bir yasal düzenleme yapması için yasama organına başvurmasını esas alarak mali esnekliği maksimize eder.
- DEnflasyonist veya büyüme dönemlerinde artan nominal gelirlerin bireyleri otomatik olarak daha yüksek vergi dilimlerine itmesiyle oluşan daraltıcı etkiyi ifade eden doğal bir regülatördür.
- EDevletin ekonomiye aktif müdahalesini reddeden ve ne pahasına olursa olsun her mali yılda bütçe denkliğini sağlamayı şart koşan geleneksel maliye yaklaşımının katı bir uygulama kuralıdır.
Cevap
Formül esnekliğinin, önceden belirlenmiş eşiklerin aşılmasıyla çalışan kesikli bir mekanizma olduğu ve iradi politikalardaki karar (yasama) gecikmesini ortadan kaldırdığı ifadesi doğrudur.
Formül esnekliği, saf otomatik istikrar sağlayıcılar gibi ekonomideki her dalgalanmaya kesintisiz yanıt vermez; bunun yerine kanunla önceden belirlenmiş istatistiki eşiklerin (örneğin enflasyonun veya işsizliğin belli bir düzeye ulaşması) aşılmasını bekleyen kesikli (ayrık) bir araçtır. En büyük avantajı, gerekli yasal altyapı krizi beklemeden çok önceden meclisten geçmiş olduğu için, kriz patlak verdiğinde iradi (ihtiyari) politikalarda sıkça rastlanan 'parlamentonun toplanması, tartışması ve yasa çıkarması' şeklinde ortaya çıkan karar (yasama) gecikmesini bertaraf etmesidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Formül Esnekliği ve Politika Gecikmeleri