Examkin

Soru

Zorluk: ZorWagner'in Gelir Sınıflandırması

Kamu gelirlerinin teorik sınıflandırmasında Adolph Wagner tarafından geliştirilen ve devletin iktisadi hayattaki rollerini 'özel hukuk süjesi' ve 'kamu hukuku süjesi' ayrımına dayandıran yaklaşım dikkate alındığında, bu tasnife ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Özel ekonomik gelirler (hasılatlar) kapsamında devlet, piyasa mekanizması içinde herhangi bir zorlama gücü kullanmaksızın, tıpkı bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek gelir elde eder.
  2. B
    Siyasal ve hukuki gelirler grubunda yer alan vergiler, devletin kamu otoritesini kullanarak egemenlik gücüne (imperium) dayalı olarak tahsil ettiği gelirlerin temel örneğidir.
  3. C
    Devletin mülkiyetinde bulunan ormanların işletilmesi veya iştirak edilen bir ticari işletmeden elde edilen kâr payları, devletin mülkiyet hakkına dayalı tasarrufları olduğu için özel ekonomik gelirler (hasılatlar) grubundadır.
  4. Harçlar, belirli bir kamu hizmetinden yararlanma karşılığında ödenmesi ve belirgin bir fayda-maliyet ilişkisi içermesi nedeniyle Wagner tarafından 'Özel Ekonomik Gelirler' (Hasılatlar) kategorisine dahil edilmiştir.Cevap
  5. E
    Wagner'in bu tasnifindeki temel ölçüt, gelirin karşılıklı olup olmamasından ziyade, geliri elde eden devletin o andaki hukuki statüsü ve kullandığı yetkinin niteliğidir.

Cevap

Harçlar, belirli bir kamu hizmetinden yararlanma karşılığında ödenmesi ve fayda-maliyet ilişkisi içermesi nedeniyle Wagner tarafından 'Özel Ekonomik Gelirler' kategorisine dahil edilmiştir ifadesi yanlıştır.
Adolph Wagner'in tasnifinde harçlar 'Siyasal ve Hukuki Gelirler' grubunda yer alır. Harçların bir kamu hizmeti karşılığında alınması (fayda unsuru), onları Wagner'in gözünde özel ekonomik gelir yapmaz; çünkü bu hizmet devletin egemenlik gücü ve kamu otoritesi sıfatıyla sunulmaktadır. Wagner, gelirin niteliğinden çok, geliri elde eden kurumun o andaki 'hukuki statüsüne' önem verir.

Adım Adım Çözüm

1
Wagner'in temel ayrım kriterini tanımla
Wagner gelirleri devletin 'Özel Hukuk Süjesi' (özel kişi gibi) veya 'Kamu Hukuku Süjesi' (egemen güç) olmasına göre ayırır.
Bu kriter, gelirin cebri olup olmamasından ziyade devletin hukuki statüsüne odaklanır.
2
Özel ekonomik gelirlerin (hasılatların) kapsamını belirle
Devletin mülklerinden (orman, taşınmaz) ve ticari işletmelerinden (KİT kârları) elde ettiği gelirler bu gruptadır.
Burada devlet piyasa aktörü gibi hareket eder.
3
Siyasal ve hukuki gelirlerin kapsamını ve harçların yerini analiz et
Vergi, resim, harç ve para cezaları bu gruptadır.
Harçlar bir hizmet karşılığı olsa da, bu hizmet 'kamu otoritesi' tarafından sunulduğu için Wagner harçları siyasal/hukuki gelir sayar.
4
Hatalı ifadeyi tespit et
Harçların özel ekonomik gelir (hasılat) olduğunu savunan ifade Wagner'in teorisiyle çelişir.
Wagner, harçların 'fayda' özelliğini değil, sunulan hizmetin 'kamusal otorite' niteliğini esas alır.

Anahtar Kavram

Adolph Wagner'e göre kamu gelirlerinin tasnifinde belirleyici unsur, devletin geliri elde ederken büründüğü hukuki statüdür (Özel Hukuk vs. Kamu Hukuku).
Bu soruyu puanla

Konular

Wagner'in Gelir Sınıflandırması

Bu konudan daha fazla soru