Soru

Zorluk: Ortaİdari (Kurumsal) Sınıflandırma

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonundaki bütçe müzakereleri sırasında bir milletvekili, Karayolları Genel Müdürlüğünün yıl içinde yapacağı personel maaş ödemeleri, kırtasiye ve malzeme alımları, yeni otoyol yapım projeleri ile kamulaştırma bedelleri dâhil olmak üzere tüm harcama kalemlerinin toplam mali büyüklüğünü tek bir çerçevede görmek amacıyla ayrıntılı bir rapor talep etmiştir.

Bütçe uzmanlarının bu talebi karşılayabilmek ve harcamayı gerçekleştiren idarenin tüm ödeneklerini, harcamanın niteliğine veya hizmetin nihai amacına bakılmaksızın toplu olarak filtreleyebilmek için aşağıdaki sınıflandırma türlerinden hangisini esas almaları gerekir?

  1. Kurumsal (İdari) sınıflandırmaCevap
  2. B
    Fonksiyonel (İşlevsel) sınıflandırma
  3. C
    Ekonomik sınıflandırma
  4. D
    Rozenberg'in gerçek ve gerçek olmayan gider sınıflandırması
  5. E
    Finansman tipi sınıflandırması

Cevap

Kurumsal (İdari) sınıflandırma
Kamu idarelerinin organizasyon yapıları dikkate alınarak oluşturulan sınıflandırma türü 'Kurumsal (İdari) Sınıflandırma'dır. Bu sınıflandırma, harcamayı yapan yetkili idareyi (örneğin bir Genel Müdürlüğü) merkeze alır ve kurumun kendi bütçesinden çıkan ister personel ödemesi olsun isterse yol yapım maliyeti olsun tüm tutarların tek bir şemsiye kod altında izlenebilmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda istenen raporun temel ayrım kriterini tespit et.
Raporun odak noktası, harcamanın ne için yapıldığı (ulaştırma/yol) veya niteliği (maaş, mal alımı) değil; doğrudan harcamayı gerçekleştiren teşkilatın (Karayolları Genel Müdürlüğü) kendisidir.
Milletvekili, farklı nitelikteki tüm harcamaları tek bir idare şemsiyesi altında birleştirerek o kurumun bütçe büyüklüğünü görmek istemektedir.
2
Bütçe sınıflandırma sistemlerinin temel işlevlerini değerlendir.
Bütçe kodlamasında yetkili kurumun kimliğini gösteren yapı, teşkilat hiyerarşisine dayanan kurumsal sınıflandırmadır.
Kurumsal sınıflandırma 'Harcamayı kim yapıyor?' sorusunu yanıtlarken, fonksiyonel sınıflandırma 'Hangi amaçla yapılıyor?', ekonomik sınıflandırma ise 'Ne alınıyor / Ekonomik etkisi nedir?' sorularını yanıtlar.

Anahtar Kavram

Harcamayı gerçekleştiren idari birimi (bakanlık, genel müdürlük, daire başkanlığı vb.) temel alan ve yetkili kamu idaresinin toplam harcama büyüklüğünü gösteren bütçe kodlama sistemi kurumsal (idari) sınıflandırmadır.
Bu soruyu puanla