Soru

Zorluk: OrtaÖnceden İzin (Yasallık) İlkesi

Kamu mali yönetiminde bütçe hakkının en temel yansıması olarak kabul edilen 'Önceden İzin (Yasallık) İlkesi', yürütme organının bütçe üzerindeki yetki ve sorumlulukları bakımından aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

  1. Giderlerin yapılabilmesi için yasama organınca belirlenen ödenek tutarının bir üst sınır (tavan) oluşturması ve kamu gelirlerinin tahsil edilebilmesi için yıllık bazda onay alınmasıdır.Cevap
  2. B
    Belirli bir kamu gelirinin, belirli bir kamu giderine ayrılmaksızın genel bütçe içinde bir havuzda toplanarak harcanması zorunluluğudur.
  3. C
    Kamu gelirlerinin ve giderlerinin bütçe cetvellerinde birbirine mahsup edilmeden, net değil gayrisafi tutarlarıyla yer alması kuralıdır.
  4. D
    Devletin tüm gelir ve giderlerinin, karmaşayı önlemek amacıyla tek bir bütçe belgesi içerisinde toplanarak yasamanın onayına sunulmasıdır.
  5. E
    Mali yıl içerisinde gerçekleşen harcamaların mevzuata uygunluğunun, yıl sonunda hazırlanan bir kanunla yasama organı tarafından onaylanmasıdır.

Cevap

Giderlerin yapılabilmesi için yasama organınca belirlenen ödenek tutarının bir üst sınır (tavan) oluşturması ve kamu gelirlerinin tahsil edilebilmesi için yıllık bazda onay alınmasıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, Önceden İzin İlkesi'nin özünü tam olarak yansıtmaktadır. Bu ilke gereğince, demokratik devletlerde bütçe hakkının bir gereği olarak yasama organı, mali yıl başlamadan önce yürütme organına harcama yapma (ödenek kullanma) ve kamu gelirlerini toplama (tahsilat) yetkisini verir. Giderler için bu yetki bir tavan teşkil ederken, gelirler için tahsilatın hukuki meşruiyetini yıllık bazda yeniler.

Adım Adım Çözüm

1
İlkenin kapsamını belirleme
Önceden İzin İlkesi, bütçe hakkı uyarınca parlamentonun yürütmeye verdiği yetkinin zamanlamasını (mali yıl başlamadan önce) kapsar.
Bu ilke, bütçenin bir 'izin' ve 'yetki' belgesi olmasının doğal sonucudur.
2
Gider ve gelir yetkilerinin niteliğini analiz etme
Giderler için ödenek tutarı bir tavan (üst limit) niteliğindeyken, gelirler için bütçe kanunu bir tahsilat izni sağlar.
Yürütme organı bütçede yer almayan bir gideri yapamaz veya verilen ödeneği yasal sınırlar dışında aşamaz; aynı şekilde vergi toplamak için yıllık bütçe iznine ihtiyaç duyar.

Anahtar Kavram

Önceden İzin (Yasallık) İlkesi ve Bütçe Hakkı
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla