Çağdaş makroekonomik analizlerde, karar alıcıların tüm güncel bilgileri kullanarak geleceği öngördüğü kabul edilse dahi, hükümetlerin uygulayacağı ihtiyari kamu harcaması veya vergi değişikliklerinin reel hasıla ve istihdam üzerinde kısa dönemde güçlü etkiler yaratacağı öne sürülmektedir.
Yeni Keynesyen iktisat okulu tarafından savunulan bu maliye politikası etkinliğinin temel teorik dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
- AEkonomik birimlerin enflasyon beklentilerini yalnızca geçmiş dönem verilerine göre oluşturarak sistematik öngörü hataları yapması
- BDevletin ekonomiye müdahalesinin yalnızca tarafsız ve her yıl denk olacak bir bütçe anlayışıyla sınırlandırılması
- Fiyatlama maliyetleri ve uzun dönemli sözleşmeler nedeniyle mal ve emek piyasalarındaki fiyatların piyasa temizleyici dengeye anında ulaşamamasıCevap
- DBireylerin kamu açığındaki artışı gelecekteki vergi artışları olarak algılayıp cari tüketimlerini daraltması
- EEsnek fiyat ve ücret mekanizmasının ekonomiyi her türlü talep şokuna karşı koruyarak tam istihdamı sürekli kılması
Cevap
Yeni Keynesyen yaklaşıma göre maliye politikasının etkin olmasının temel nedeni, fiyatlama maliyetleri (menü maliyetleri) ve sözleşmeler gibi unsurların yarattığı fiyat ve ücret katılıklarıdır.
Yeni Keynesyen yaklaşım, Yeni Klasiklerden rasyonel beklentiler varsayımını devralmasına rağmen onlardan farklı bir sonuca ulaşır. Bu farklılığın temel nedeni, mal ve faktör piyasalarında tam rekabetin geçerli olmamasıdır. Firmalar menü maliyetleri yüzünden fiyatlarını anında değiştiremezler; işçiler ise uzun dönemli sözleşmeler veya etkin ücret politikaları nedeniyle ücretlerini anında piyasa koşullarına uyarlayamazlar. Bu durum 'nominal katılık' veya 'yapışkan fiyat/ücret' olarak adlandırılır. Katılıklar nedeniyle fiyat mekanizması piyasaları anında temizleyemediğinden, uygulanacak maliye politikaları kısa dönemde toplam talep, üretim ve istihdam üzerinde güçlü etkilere sahip olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yeni Keynesyen Yaklaşımda Nominal Katılıklar ve Makroekonomik İstikrar