Kamu borçlarının itfası (ödenmesi); borç sözleşmesinde belirlenen koşullara sadık kalınarak gerçekleştirilebileceği gibi, olağanüstü ekonomik veya siyasi koşulların dayatmasıyla normal dışı yollarla da gerçekleşebilir. Bu süreçte borçlanma şartlarına ve devletin mali durumuna bağlı olarak otomatik, ihtiyari (isteğe bağlı) veya cebri (zorunlu) nitelikler taşıyan farklı borç sönme veya erteleme uygulamaları söz konusu olabilir.
Buna göre, kamu borçlarının normal itfa yöntemleri ve kaynaklarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AMali kriz dönemlerinde devletin anapara ve faiz ödeme yükümlülüklerini tek taraflı bir kararla geleceğe ertelemesi (moratoryum), sözleşme şartlarında önceden öngörülen otomatik bir normal itfa yöntemidir.
- BDevletin egemenlik gücünü kullanarak ağır borç yükünden kurtulmak amacıyla tahvil sahiplerine ödeme yapmayı tamamen durdurması (borcun reddi), cebri (zorunlu) nitelik taşıyan bir normal itfa şeklidir.
- Amortisman (itfa) sandıkları; genellikle bütçeden ayrılan düzenli ödeneklerle finanse edilen ve devletin kendi tahvillerini piyasadan satın alması gibi ihtiyari (isteğe bağlı) yöntemleri de kullanabilen bir normal itfa aracıdır.Cevap
- DYüksek enflasyonist ortamlarda borcun nominal değeri aynı kalırken reel değerinin erimesi suretiyle sağlanan zımni (gizli) itfa, kanunlarla güvence altına alınmış ihtiyari bir normal ödeme yöntemidir.
- EDevletin piyasa faiz oranlarındaki düşüşten yararlanarak mevcut borç senetlerini daha düşük faizli senetlerle değiştirmesi işlemi, borsa üzerinden gerçekleştirilen zorunlu (cebri) bir normal itfa uygulamasıdır.
Cevap
Kamu borçlarının normal itfa yöntemleri arasında yer alan ve ihtiyari itfa uygulamalarına imkân tanıyan 'Amortisman (İtfa) Sandıkları'nın doğru bir şekilde tanımlandığı seçenektir.
Amortisman (itfa) sandıkları, devletin borçlarını düzenli ve planlı bir şekilde ödeyebilmesi için oluşturulan rasyonel bir normal itfa aracıdır. Bu sandıklar, genellikle bütçeden kendilerine tahsis edilen düzenli fonlarla (itfa karşılıkları) piyasadan devlet tahvillerini borsa aracılığıyla satın alırlar. Devletin kendi tahvillerini vadesinden önce veya vadesinde piyasadan satın alarak borcunu sona erdirmesi işlemi 'ihtiyari (isteğe bağlı) itfa' olarak adlandırılır. Dolayısıyla bu ifade normal itfa kaynakları ve yöntemleri açısından tamamen doğrudur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Normal İtfa (Ödeme) Yöntemleri ve Amortisman Sandıkları