Examkin

Soru

Zorluk: ZorKamu Harcamaları Politikası

Bir ülkenin siyasi otoritesi, bütçe açığı hedeflerini korumak amacıyla toplam kamu harcamalarının hacmini değiştirmeden harcama bileşiminde yapısal bir reforma gitmiştir. Bu reform kapsamında, dar gelirlilere yönelik yapılan ve herhangi bir üretim faktörü kullanımı gerektirmeyen sosyal ödemeler önemli ölçüde kesilmiş; serbest kalan bu fonların tamamı yeni otoyol, baraj ve liman inşaatlarının finansmanına aktarılmıştır.

Buna göre, söz konusu politika değişikliğinin yaratacağı makroekonomik sonuçlara ve maliye politikasının amaçlarına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. İktisadi faaliyet hacmi ve milli gelir genişletici yönde etkilenirken; devletin gelir dağılımını düzeltici rolü zayıflamış, kaynak tahsisine olan doğrudan müdahalesi ise artmıştır.Cevap
  2. B
    Üretime doğrudan katılımı olmayan harcamalar ile mal ve hizmet alımlarının milli gelir üzerindeki çarpan etkileri aynı olduğundan, ekonomideki toplam talep düzeyi sabit kalır.
  3. C
    Sosyal ödemelerin kesilip fiziki altyapıya aktarılması, devletin piyasa mekanizmasına olan dışsal müdahalesini tamamen sonlandırarak hem gelir dağılımında adaleti hem de kaynak tahsisinde etkinliği eşzamanlı sağlar.
  4. D
    İptal edilen sosyal yardımlar nedeniyle bütçenin esnekliği artar ve ekonomideki otomatik istikrar sağlayıcı mekanizmalar eskisinden daha güçlü çalışmaya başlar.
  5. E
    Geleneksel iktisat ekolüne göre, bu tür harcama kaydırmaları özel sektör yatırımlarını dışlama (crowding-out) etkisinden kurtararak ekonomiyi anında eksik istihdam dengesinde istikrara kavuşturur.

Cevap

İktisadi faaliyet hacmi ve milli gelir genişletici yönde etkilenirken; devletin gelir dağılımını düzeltici rolü zayıflamış, kaynak tahsisine olan doğrudan müdahalesi ise artmıştır.
Doğru seçenek hem makroekonomik mekanizmayı hem de maliye teorisindeki devlet fonksiyonlarını eksiksiz özetlemektedir. Matematiksel olarak ΔG\Delta G artışı ve ΔTR\Delta TR azalışı eşit miktarda olduğunda; ΔY=ΔG×(11−c)−ΔTR×(c1−c)\Delta Y = \Delta G \times (\frac{1}{1-c}) - \Delta TR \times (\frac{c}{1-c}) denklemi gereği net milli gelir artışı sağlanır. Ayrıca, Musgrave'in üçlü tasnifine göre, sosyal ödemeler gelir dağılımı fonksiyonuna aittir ve kesilmeleri bu hedefi zayıflatır. Yeni inşaat projeleri ise kaynak tahsisi (kamusal malların üretimi) fonksiyonunu güçlendirir.

Adım Adım Çözüm

1
Politika değişikliğinin türünü analiz et.
Transfer harcamaları (TRTR) azaltılmış, tam olarak aynı miktarda reel (altyapı) harcamalar (GG) artırılmıştır. ΔG=−ΔTR>0\Delta G = -\Delta TR > 0. Toplam bütçe değişmemiştir.
Sorudaki bütçe bileşimi değişiminin matematiksel karşılığını kurmak için.
2
Çarpan katsayılarını karşılaştırarak milli gelir üzerindeki net etkiyi hesapla.
Reel harcama çarpanı kG=11−ck_G = \frac{1}{1-c}, transfer harcaması çarpanı ise kTR=c1−ck_{TR} = \frac{c}{1-c}'dir. kG>kTRk_G > k_{TR} olduğundan, aynı miktardaki kesinti ve artış bir arada uygulandığında, reel harcamanın genişletici etkisi transfer kesintisinin daraltıcı etkisinden büyük olur. Sonuç: Milli gelir (toplam talep) artar.
Makroekonomik etkinin yönünü (genişletici/daraltıcı) bulmak için.
3
Maliye politikasının alt amaçları (tahsis vs. dağılım) üzerindeki etkiyi değerlendir.
Sosyal yardımların (transferlerin) temel amacı gelir dağılımında adaleti sağlamaktır; bunların kesilmesi bu amacı zayıflatır. Otoyol/baraj gibi altyapı yatırımları (reel harcamalar) ise devletin kaynak tahsisine doğrudan müdahalesidir.
Harcama türlerinin kamu maliyesi fonksiyonlarıyla (Musgrave) eşleştirilmesi için.

Anahtar Kavram

Reel ve Transfer Harcamalarının Çarpan Etkileri ile Mali İşlevleri
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Harcamaları Politikası

Bu konudan daha fazla soru