Examkin

Soru

Zorluk: ZorSermaye Vergisi ve Özelleştirme Gelirleriyle İtfa

Kamu borç stokunun milli gelire oranının sürdürülebilir sınırları aştığı bir ekonomide, siyasi otorite borç yükünü hızla tasfiye etmek amacıyla bir defaya mahsus olmak üzere yüksek oranlı bir "sermaye vergisi" ihdas etmiş ve eş anlı olarak kapsamlı bir özelleştirme programı başlatarak elde edilen gelirleri doğrudan iç borç anapara geri ödemelerine tahsis etmiştir.

Maliye teorisi bağlamında, hükümetin başvurduğu bu borç itfa stratejisinin niteliği hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Uygulanan bu politikalar, borç yükünün gelecek nesillere aktarılmasını önlemeyi amaçlayan ve borcu kesin olarak sona erdiren olağanüstü itfa yöntemleridir.Cevap
  2. B
    Devletin varlık satışı yaparak piyasadan kendi borç senetlerini toplaması, borcun ortalama vadesini uzatmaya yönelik tipik bir konsolidasyon (tahkim) işlemidir.
  3. C
    Özelleştirme gelirlerinin özel bir fona aktarılarak borç ödemelerinde kullanılması, modern bütçe sistemlerindeki amortisman sandıkları uygulamasının olağan bir sonucudur.
  4. D
    Sermaye üzerinden alınan bir defalık vergiler, ekonomideki toplam talebi uyararak zımni (gizli) itfa etkisi yaratır ve borç stokunu enflasyonist yolla eritir.
  5. E
    Gerek sermaye vergisi gerekse özelleştirme gelirleri, devletin süreklilik arz eden olağan bütçe gelirleri arasında yer aldığından bu süreç normal itfa olarak sınıflandırılır.

Cevap

Sermaye vergisi ve özelleştirme gelirleriyle borç ödemesinin, borç yükünün gelecek nesillere aktarılmasını önleyen olağanüstü itfa yöntemleri olduğunu belirten ifadedir.
Kamu borçlarının olağan dışı yollarla, yani süreklilik göstermeyen gelir kaynaklarıyla ödenmesine olağanüstü itfa denir. Savaş veya büyük krizler sonrası biriktiği için sürdürülemez hale gelen borç stokunu eritmek amacıyla uygulanan 'bir defaya mahsus sermaye vergisi' ve 'özelleştirme gelirleri' en klasik olağanüstü itfa yöntemleridir. Bu yöntemler borcu kesin olarak ortadan kaldırdığı için faiz ve anapara ödeme yükümlülüğünün gelecek nesillere aktarılmasını (gelecekteki vergilerin artırılmasını) kesin biçimde engeller.

Adım Adım Çözüm

1
Uygulanan yöntemlerin (sermaye vergisi ve özelleştirme) niteliğinin belirlenmesi.
Her iki yöntemin de süreklilik arz etmeyen, olağan bütçe kalemleri dışındaki istisnai kaynaklar olduğu tespit edilir.
Borç itfa yönteminin olağan (normal) mi yoksa olağanüstü mü olduğunu sınıflandırmak için kaynağın sürekliliği incelenmelidir.
2
Yöntemlerin borç stoku üzerindeki somut etkisinin analiz edilmesi.
Elde edilen devasa gelirlerle anapara ödemesi yapılması, borcun ertelenmesi veya ötelenmesi değil, kesin olarak ortadan kaldırılmasıdır.
İşlemin tahkim (konsolidasyon) veya değiştirim (konversiyon) gibi borç yönetimi hilelerinden ayrıştırılması gerekir.
3
Makroekonomik etkinin nesiller arası adalet boyutuyla değerlendirilmesi.
Borç bugün mevcut sermayedar nesilden alınan vergilerle ve varlıklarla ödendiği için, borç ödeme yükümlülüğü (gelecekteki vergiler) gelecek nesillere aktarılmaz.
Maliye teorisinde sermaye vergisinin en temel gerekçelerinden biri savaş/kriz borçlarının yükünü gelecek kuşaklardan alıp bugünkü nesle yüklemektir.

Anahtar Kavram

Sermaye Vergisi ve Özelleştirme Gelirleriyle İtfa
Bu soruyu puanla

Konular

Sermaye Vergisi ve Özelleştirme Gelirleriyle İtfa

Bu konudan daha fazla soru