Soru

Zorluk: OrtaÖnceden İzin (Yasallık) İlkesi

Demokratik devletlerde 'bütçe hakkı'nın en somut yansıması olarak kabul edilen ve bütçenin mali yıl başlamadan önce yasama organınca onaylanmasını gerektiren 'Önceden İzin (Yasallık) İlkesi'nin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yürütme organının kamu gelirlerini toplama ve harcama yapma yetkisini zaman bakımından sınırlandırarak yasama organının denetimini sağlamakCevap
  2. B
    Bütçe içindeki ödeneklerin yıl içinde kalemler arasında serbestçe aktarılmasını sağlayarak yürütme organına harcama esnekliği tanımak
  3. C
    Kamu gelirlerinin herhangi bir ayırım yapılmaksızın devletin tüm giderlerini karşılamak üzere tek bir havuzda toplanmasını zorunlu kılmak
  4. D
    Bütçede yer alan gelir ve gider tahminlerinin ekonomik gerçeklerle uyumlu ve gerçekçi olmasını sağlamak
  5. E
    Devletin tüm gelir ve giderlerinin istisnasız bir şekilde tek bir bütçe belgesi içinde gösterilmesini sağlamak

Cevap

Önceden izin (yasallık) ilkesinin temel amacı, yürütme organına verilen mali yetkilerin mali yıl ile sınırlandırılması ve bu yetkilerin kullanımı öncesinde yasama organının onayının alınması yoluyla halkın bütçe hakkının ve siyasi denetimin tesis edilmesidir.
Bütçe, özü itibarıyla bir 'izin' ve 'yetki' belgesidir. Önceden İzin (Yasallık) İlkesi, yürütme organının kamu adına harcama yapabilmesi ve gelir toplayabilmesi için bu yetkiyi mutlaka mali yıl başlamadan önce yasama organından alması gerektiğini savunur. Bu durum, yasama organının yürütme üzerindeki siyasi ve mali denetimini zaman bakımından somutlaştırır.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram Tanımı
Önceden izin ilkesi, bütçenin bir mali yıl başlamadan önce yasama organı tarafından onaylanması zorunluluğunu ifade eder.
Bütçe hakkı uyarınca, halkın temsilcilerinin yürütmeye harcama ve gelir toplama yetkisini önceden vermesi gerekir.
2
Anayasal Dayanak (Türkiye Örneği)
1982 Anayasası Madde 161 uyarınca bütçe kanun teklifinin mali yılbaşına kadar yürürlüğe konulması gerekir.
Eğer bütçe yetişmezse 'Geçici Bütçe' gibi mekanizmaların devreye girmesi, bu ilkenin (izinsiz harcama yapılamayacağı kuralının) bir sonucudur.
3
Siyasi Fonksiyon Analizi
Bu ilke, yasama organının yürütme üzerindeki en güçlü denetim araçlarından biridir.
Zaman kısıtı getirilerek yürütmenin mali faaliyetleri her yıl yasama onayına tabi tutulmuş olur.

Anahtar Kavram

Önceden İzin (Yasallık) İlkesi
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla