Soru

Zorluk: OrtaSenyoraj (Para Basma) Geliri

Kamu maliyesi literatüründe devletin egemenlik gücüne ve emisyon (para basma) tekeline dayanarak ekonomiden sağladığı reel kaynak transferini ifade eden 'senyoraj geliri' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Senyoraj geliri, devletin piyasadan yaptığı iç borçlanma işlemlerinden biri olup bütçede 'kamu borçlanma hasılatı' kalemi altında takip edilir.
  2. B
    Bu gelir türü, bütçe açıklarının finansmanı için başvurulan 'olağanüstü' bir kamu geliri olarak kabul edilmekte ve hukuken vergi gelirleri kategorisinde değerlendirilmektedir.
  3. Devletin para basma imtiyazından yararlanarak elde ettiği bu kaynak, bütçe sistematiği içerisinde 'vergi dışı kamu gelirleri' kategorisinde sınıflandırılır.Cevap
  4. D
    Senyoraj, sosyal güvenlik kurumlarının sunduğu hizmetler karşılığında üyelerinden topladığı primler gibi 'parafiskal' bir gelir niteliği taşır.
  5. E
    Bu gelir, devletin sunduğu belirli bir kamusal hizmetten yararlananların ödediği 'harç' veya 'resim' gibi hizmet karşılığı elde edilen bir bedeldir.

Cevap

Devletin para basma imtiyazından yararlanarak elde ettiği bu kaynak, bütçe sistematiği içerisinde 'vergi dışı kamu gelirleri' kategorisinde sınıflandırılır.
Senyoraj geliri, devletin egemenlik gücüne dayanarak tekelinde bulundurduğu para basma yetkisinden kaynaklanır. Bu gelir, vergi gibi kanuni bir yükümlülük olmamasına rağmen devletin cebri gücüne (tekeline) dayandığı için mali literatürde ve bütçe sistematiğinde 'vergi dışı kamu gelirleri' arasında yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Senyoraj kavramının tanımını ve kaynağını analiz edin.
Senyoraj, devletin para basma tekeli (emisyon yetkisi) sayesinde paranın nominal değeri ile üretim maliyeti arasındaki farktan elde ettiği reel kaynaktır.
Kavramın teorik temelini belirlemek için gereklidir.
2
Senyorajın bütçe içerisindeki hukuki ve mali niteliğini belirleyin.
Senyoraj, bir vergi değildir ancak devletin egemenlik gücüne dayanır; bu nedenle bütçede 'vergi dışı kamu gelirleri' başlığı altında yer alır.
Kamu gelirlerinin sınıflandırılmasındaki yerini netleştirmek için gereklidir.
3
Senyorajı diğer gelir türlerinden (borçlanma, parafiskal, harç) ayırt edin.
Senyorajın bir geri ödeme yükümlülüğü (borç) olmadığı, belirli bir hizmet karşılığı (harç) alınmadığı ve özerk kurumlarca (parafiskal) toplanmadığı sonucuna varılır.
Çeldiricileri eleyerek doğru sınıflandırmaya ulaşmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Senyorajın Vergi Dışı Kamu Geliri Olarak Sınıflandırılması

Daha Fazla Pratik

Senyoraj geliri ile enflasyon vergisi arasındaki teorik farkı ve her ikisinin de parasal taban (MM) ile olan ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla