Ortodoks (Ana Akım) makroiktisadi yaklaşımlar maliye politikasını genellikle dışsal şoklara karşı kısa dönemli bir dengeleyici (stabilizatör) olarak kurgularken; Post-Keynesyen yaklaşım, kapitalist piyasa ekonomilerinde eksik istihdamın istisnai değil yapısal bir durum olduğunu savunur. Bu bağlamda Post-Keynesyen okul, maliye politikasının sadece konjonktürel dalgalanmaları yumuşatmakla kalmayıp, makroekonomik sistemin işleyişinde kalıcı, sürekli ve aktif bir rol üstlenmesi gerektiğini öne sürer.
Buna göre, Post-Keynesyen yaklaşımın maliye politikasının sürekli ve aktif biçimde kullanılması gerektiği yönündeki argümanı, aşağıdakilerin hangisinde yer alan kavramsal çerçeveye dayanmaktadır?
- Geleceğe dair temel belirsizliklerin özel sektör yatırımlarını istikrarsız kılması nedeniyle, devletin fonksiyonel gelir dağılımını ücretliler lehine düzelterek efektif talebi güvence altına alması ve kamu yatırımlarıyla beklentilere çapa oluşturmasıCevap
- BPara arzının dışsal olarak belirlendiği varsayımı altında, artan kamu harcamalarının yaratacağı dışlama etkisini (crowding-out) önlemek amacıyla bütçe açıklarının sürekli olarak merkez bankası kaynaklarıyla finanse edilmesi
- CFiyat ve ücret katılıklarının yol açtığı piyasa başarısızlıklarını gidermek için, vergi oranlarının kalıcı olarak düşürülerek üretim faktörlerinin arzının teşvik edilmesi ve potansiyel büyüme kapasitesinin genişletilmesi
- DOtomatik istikrar sağlayıcıların yetersiz kaldığı durumlarda, karar alıcıların iradi müdahalelerinden kaynaklanabilecek zaman tutarsızlığı problemini aşmak için formül esnekliğine dayalı mekanizmaların devreye sokulması
- Eİktisadi ajanların rasyonel beklentilere sahip olduğu bir ortamda, maliye politikasının gelir dağılımı üzerindeki bozucu etkilerini sıfırlamak üzere tarafsız (nötr) vergi sistemlerinin anayasal güvenceye alınması
Cevap
Post-Keynesyen yaklaşımın maliye politikasına bakışını açıklayan doğru ifade, geleceğe dair temel belirsizliklerin yatırımları istikrarsızlaştırması nedeniyle gelir dağılımının ücretliler lehine düzeltilerek efektif talebin güvence altına alınması gerektiğini savunan ifadedir.
Doğru seçenek, Post-Keynesyen iktisadın temel taşları olan 'temel belirsizlik' (fundamental uncertainty) kavramı ile Kaleckian geleneğin 'fonksiyonel gelir dağılımı' vurgusunu en doğru şekilde sentezlemektedir. Bu yaklaşıma göre belirsizlik ortamında yatırımlar yetersiz kalacağından, devletin bizzat devreye girerek tüketim eğilimi yüksek olan kesimler (ücretliler) lehine mali teşvikler yaratması ve kendi yatırımlarıyla ekonomiye çapa (anchor) olması gerekmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Temel Belirsizlik, Efektif Talep ve Fonksiyonel Gelir Dağılımı Sentezi