Soru

Zorluk: OrtaMaliye Politikasının Temel Araçları (Genel Çerçeve)

Ekonomik dalgalanmalara karşı istikrar sağlayıcı önlemler alan bir hükûmet, piyasada oluşan aşırı likiditeyi çekmek ve özel sektörün aşırı ısınan harcama eğilimini yavaşlatmak istemektedir.

Bu makroekonomik amaca ulaşmak için hükûmetin başvuracağı maliye politikası aracı uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Merkez Bankası'nın elindeki menkul kıymetleri açık piyasa işlemleri yoluyla piyasaya satması
  2. B
    Toplam arzı artırmak ve maliyetleri düşürmek amacıyla kurumlar vergisi oranlarında indirime gidilmesi
  3. Uzun vadeli ve yüksek getirili devlet iç borçlanma senetleri ihraç edilerek piyasadaki fonların Hazine'ye çekilmesiCevap
  4. D
    Bireylerin satın alma gücünü korumak için sosyal transfer ödemelerinin bütçe içerisindeki payının artırılması
  5. E
    Kamu yatırımlarının finansmanı için Merkez Bankası kaynaklarından kısa vadeli avans kullanılması

Cevap

Uzun vadeli ve yüksek getirili devlet iç borçlanma senetleri ihraç edilerek piyasadaki fonların Hazine'ye çekilmesi
Maliye politikasının temel araçlarından biri olan borçlanma politikası, sadece bütçe açıklarının finansmanında değil, ekonomik istikrarın sağlanmasında da aktif olarak kullanılır. Piyasada aşırı likiditenin bulunduğu ve talebin enflasyon yarattığı (aşırı ısınma) dönemlerde, devlet uzun vadeli ve yüksek getirili iç borçlanma senetleri (tahvil) ihraç eder. Bu işlem, piyasadaki atıl fonların Hazine'ye çekilmesini (likiditenin emilmesini) sağlayarak özel sektörün tüketim ve yatırım harcamalarını kısıtlar. Bu durum tam olarak soruda hedeflenen daraltıcı maliye politikası uygulamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hükûmetin makroekonomik hedefini belirleme.
Hedef, piyasadaki aşırı likiditeyi çekmek ve harcama eğilimini (toplam talebi) daraltmaktır.
Uygulanacak politikanın yönünü (daraltıcı/genişletici) tespit etmek.
2
Soruda istenen politika türünü tanımlama.
Soru özellikle bir 'maliye politikası aracı' uygulamasını sormaktadır.
Para politikası araçlarını (Merkez Bankası işlemleri) seçeneklerden elemek.
3
Seçenekleri araç türü ve etki yönü bakımından analiz etme.
Para politikası aracı olan menkul kıymet satışı elenir. Genişletici etki yaratan vergi indirimi, transfer artışı ve kısa vadeli avans kullanımı hedefe ters düştüğü için elenir.
Daraltıcı etkiye sahip tek maliye politikası aracını bulmak.
4
Doğru aracı seçme.
Hazine'nin uzun vadeli senet ihraç etmesi, doğrudan likiditeyi çeken daraltıcı bir maliye politikası aracıdır.
Borçlanma, istikrar amacına uygun olarak kullanıldığında özel sektörün harcanabilir fonlarını azaltır.

Anahtar Kavram

Maliye Politikası Araçlarının Fonksiyonel Ayrımı ve Daraltıcı Borçlanma
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla