Richard Musgrave tarafından geliştirilen fonksiyonel ayrım ve refah iktisadı prensipleri çerçevesinde; devletin 'bölüşüm (dağılım) fonksiyonu'nun temel mantığı ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Tam rekabet koşulları altında piyasa mekanizması Pareto etkin bir sonuca ulaşsa bile, elde edilen bu dağılımın toplumsal refah fonksiyonu açısından arzu edilen bir nokta olmaması devletin müdahalesini gerekli kılar.Cevap
- BBölüşüm fonksiyonu, asimetrik bilgi ve dışsallıklar gibi piyasa başarısızlıklarını gidererek ekonominin üretim imkanları sınırı üzerinde hareket etmesini sağlayan pozitif bir süreçtir.
- CRefah iktisadının birinci temel teoremine göre, devletin gelir dağılımına yapacağı her türlü müdahale piyasa fiyatlarını bozacağı için toplumsal refahı her zaman maksimize eder.
- DBölüşüm fonksiyonu kapsamında uygulanan politikalar, sadece üretim faktörlerinin milli gelirden aldıkları payları ifade eden 'fonksiyonel gelir dağılımı'nı düzenlemekle sınırlıdır.
- EDevletin bölüşüm fonksiyonu, 'fayda ilkesi' çerçevesinde kamu hizmetlerinden en çok yararlananların en yüksek vergiyi ödemesini sağlayarak sosyal adaleti tesis eder.
Cevap
Piyasa mekanizmasının ulaştığı Pareto etkin sonucun toplumsal değer yargılarıyla (sosyal refah fonksiyonu) çelişebilmesi nedeniyle devletin müdahale etmesi gerekliliği.
Doğru yanıt olan seçenek, refah iktisadının en temel ayrımını ortaya koyar: Bir ekonomik durum Pareto etkin olabilir (hiçbir kaynak israf edilmiyor olabilir), ancak bu durum toplumsal adalet (equity) kriterlerini karşılamayabilir. Örneğin, tüm gelirin tek bir kişide toplandığı bir uç örnek de Pareto etkindir, fakat toplumsal refah fonksiyonu açısından istenmeyen bir durumdur. Musgrave'ın bölüşüm fonksiyonu, tam da bu 'etkin ama adaletsiz' sonuçları toplumsal değer yargıları ışığında transfer harcamaları ve artan oranlı vergilerle düzeltmeyi amaçlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Pareto Etkinliği vs. Sosyal Refah (Normatif Müdahale Gerekçesi)
Daha Fazla Pratik
Okun'un 'Sızdıran Kova' (Leaky Bucket) benzetmesini ve verimlilik-adalet arasındaki ters yönlü ilişkiyi (trade-off) inceleyerek bölüşüm politikalarının maliyetlerini analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s