Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEksik Rekabet, Monopoller ve Doğal Tekeller

Kamu hizmetlerinin sunumunda, birim maliyetlerin üretim ölçeğiyle birlikte geniş bir aralıkta azalma eğilimi göstermesi, ilgili piyasanın tek bir firma tarafından kontrol edilmesini maliyet açısından daha verimli kılmaktadır. Bu tür bir doğal tekel yapısında, sosyal etkinliği (tahsis etkinliğini) sağlamak amacıyla fiyatın marjinal maliyete (P=MCP = MC) eşitlendiği bir düzenleme yapıldığında aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

  1. Fiyatın marjinal maliyete eşitlenmesi durumunda, birim maliyetler satış fiyatından daha yüksek kalacağı için firma zarar eder ve kamu sübvansiyonu ihtiyacı doğar.Cevap
  2. B
    Doğal tekel konusu olan bu hizmetler tam kamusal mal niteliğinde olduğu için tüketimde rekabet ve dışlanabilirlik özellikleri hiçbir şekilde görülmez.
  3. C
    Marjinal maliyet fiyatlaması sonucunda firma, ölçek ekonomilerinden kaynaklanan avantajla aşırı kâr elde eder ve bu kârın vergi yoluyla devlete aktarılması gerekir.
  4. D
    Uygulanan bu fiyatlama politikası devletin sadece 'gelir dağılımını düzenleme' fonksiyonu kapsamında değerlendirilir ve kaynak tahsisinde etkinliği bozucu etki yaratır.
  5. E
    Üretim sürecinde marjinal maliyetlerin ortalama maliyetlere eşit olduğu (MC=ACMC = AC) optimum üretim düzeyine ulaşılarak piyasa dengesi kendiliğinden sağlanır.

Cevap

Fiyatın marjinal maliyete eşitlenmesi durumunda, ortalama maliyetler fiyatın üzerinde kalacağı için firmanın zarar edeceği ve bu durumun kamu sübvansiyonu gerektireceği ifadesi doğrudur.
Doğal tekel piyasalarında ölçek ekonomileri üretimin her aşamasında geçerlidir. Bu durum, ortalama maliyet eğrisinin (ACAC) sürekli negatif eğimli olmasına ve dolayısıyla marjinal maliyet eğrisinin (MCMC) her zaman ACAC'nin altında kalmasına neden olur. Sosyal refahı (tahsis etkinliğini) sağlamak için fiyatın marjinal maliyete eşitlendiği (P=MCP = MC) bir durumda, fiyat otomatik olarak ortalama maliyetten düşük olacağı için firma zarar eder. Bu zarar 'marjinal maliyet fiyatlaması zararı' olarak bilinir ve giderilmesi için kamu sübvansiyonu veya iki kısımlı tarifeler gibi düzenlemeler gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Doğal tekelin maliyet yapısını analiz etme
AC>MCAC > MC durumu
Ölçek ekonomilerinin piyasa talebinin tamamını kapsadığı doğal tekel durumunda, üretim arttıkça ortalama maliyet (ACAC) azaldığı için marjinal maliyet (MCMC) her zaman ortalama maliyetin altındadır.
2
Regülasyon şartını uygulama (P=MCP = MC)
P<ACP < AC sonucu
Devlet tahsis etkinliğini sağlamak için fiyatı (PP) marjinal maliyete (MCMC) eşitlerse ve MC<ACMC < AC ise, otomatik olarak fiyat birim maliyetin altında kalır (P<ACP < AC).
3
Mali sonucu değerlendirme
Finansal zarar ve sübvansiyon ihtiyacı
Satış fiyatı birim maliyeti karşılamadığı için firma zarar eder. Bu hizmetin özel sektör veya kamu işletmesi tarafından sürdürülebilmesi için zararın genel bütçeden karşılanması (sübvansiyon) şarttır.

Anahtar Kavram

Doğal Tekelde Marjinal Maliyet Fiyatlaması ve Zarar Problemi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Eksik Rekabet, Monopoller ve Doğal Tekeller