Kamu ekonomisi literatüründe maliye politikasının işlevsel sınırları, devletin iktisadi hayata etki etme düzeyine göre 'mikro' ve 'makro' boyutlarda ele alınmaktadır. Literatürdeki genel kabullere (örneğin Türk, Akdoğan yaklaşımlarına) göre, maliye politikasının kapsamı ve tarihsel süreçteki kavramsal dönüşümü hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Mikro maliye politikası temelde piyasa başarısızlıklarının giderilmesi ve kaynak tahsisinde etkinlik üzerine odaklanırken; makro maliye politikası ekonomik istikrar, büyüme ve adil gelir dağılımı hedeflerini kapsar.Cevap
- BGeleneksel (klasik) maliye politikası yaklaşımı, bütçe açıklarını makroekonomik istikrarsızlıkları gidermek için bilinçli bir müdahale aracı olarak kullanmayı temel prensip kabul eder.
- CMaliye politikasının mikro düzeydeki en önemli alt dalı olan kaynak tahsisinde etkinlik politikaları, doğrudan toplumdaki bireyler arası gelir eşitsizliklerini gidermek amacıyla dizayn edilir.
- DModern maliye politikası yaklaşımı, kamu bütçesinin her mali yılda mutlaka denk olması kuralını benimseyerek devletin ekonomik dalgalanmalara karşı yansız kalmasını esas alır.
- EKeynesyen iktisat okulunun şekillendirdiği makro maliye politikası anlayışı, devletin ekonomideki rolünü sınırlandırarak bütçenin salt tam kamusal malların finansmanına odaklanmasını savunur.
Cevap
Doğru ifade, mikro maliye politikasının kaynak tahsisinde etkinliğe, makro maliye politikasının ise istikrar, büyüme ve gelir dağılımına odaklandığını belirten seçenektir.
Türk maliye literatüründe (örneğin İ. Türk ve A. Akdoğan'ın eserlerinde), maliye politikasının alanı iki boyutta incelenir. Mikro maliye politikası; dışsallıklar, tam kamusal mallar ve eksik rekabet gibi durumların yarattığı piyasa başarısızlıklarını gidererek üretim faktörlerinin (kaynakların) ekonomideki en etkin alanlara yönlendirilmesini amaçlar. Makro maliye politikası ise 1930'lardan sonra ivme kazanan, bütçe araçlarının toplam talep seviyesini etkilemek üzere kullanıldığı; enflasyon, işsizlik, büyüme ve refah eşitsizlikleri (gelir dağılımı) gibi genel dengeleri düzenleyen politikalar bütünüdür. Bu bilimsel ve yapısal ayrımı doğru ifade eden seçenek kesinlikle doğrudur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Maliye politikasının mikro/makro kapsamı ve geleneksel/modern yaklaşımların özellikleri