Examkin

Soru

Zorluk: ZorMali Sürüklenme

X ülkesinin mali mevzuatında, bireylerin kazançları basamaklı artan oranlı bir tarife üzerinden vergilendirilmektedir. Ülkenin istatistik ofisi verilerine göre, son bir mali yıl içinde tüketici fiyat endeksi %45\%45 oranında artış göstermiş, ücretli çalışanların bordrolarına yansıyan parasal artışlar da tam olarak bu oranda gerçekleşmiştir. Buna karşın yasa koyucu, gelir vergisi matrah dilimlerinde yukarı yönlü herhangi bir endeksleme (güncelleme) yapmamıştır.

Bu ekonomik tablo ve mali sistemin özellikleri dikkate alındığında, ekonomide ortaya çıkacak durum ve bunun maliye politikası literatüründeki karşılığı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. A
    Bireylerin satın alma gücünde artış olmadığı için ödedikleri ortalama vergi oranı değişmez; enflasyonun yarattığı bu etkisizlik durumu literatürde "mali yanılsama" olarak adlandırılır.
  2. Hükümetin herhangi bir takdiri olmaksızın vergi yükünün kendiliğinden ağırlaşması toplam talebi baskılar; ekonomik büyümeyi yavaşlatan bu işleyiş "mali sürüklenme" olarak tanımlanır.Cevap
  3. C
    Karar alıcıların, aşırı talebi dizginlemek amacıyla kanuni bir yetki kullanarak matrah dilimlerini kasten sabit tutması, "iradi daraltıcı maliye politikası"nın tipik bir örneğidir.
  4. D
    Parasal gelirlerin artmasıyla birlikte vergi sisteminin üst oranları devreye sokması, önceden belirlenmiş kurallara dayandığı için "formül esnekliği" olarak sınıflandırılır.
  5. E
    Enflasyon ortamında nominal gelir artışlarının vergi hasılatını artırması, ekonomide özel kesim harcamalarını teşvik ederek "genişleyici" bir etki yaratır.

Cevap

Doğru cevap, vergi yükünün hükümetin kararı olmaksızın kendiliğinden ağırlaşarak talebi baskılamasını ifade eden mali sürüklenme seçeneğidir.
Mali sürüklenme (bracket creep); enflasyonist dönemlerde artan oranlı gelir vergisi tarifelerindeki gelir dilimlerinin enflasyon oranında güncellenmemesi (endekslenmemesi) sonucunda, bireylerin reel gelirleri artmasa dahi sadece nominal gelir artışı sebebiyle daha üst vergi dilimlerine geçmeleridir. Bu durum, kişilerin ödediği ortalama vergi oranını yükseltir. Sistemin doğasından kaynaklanan bu işleyiş, hükümetin herhangi bir iradi (yeni bir kanun çıkarma) müdahalesine gerek kalmadan, ekonomideki toplam talebi otomatik olarak daraltır ve ekonomik büyümeyi yavaşlatıcı (sürükleyici) bir etki meydana getirir. Doğru ifade bu mekanizmayı eksiksiz açıklamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parasal ve reel gelir durumunu analiz et.
Enflasyon %45\%45 iken ücretler de %45\%45 artmıştır. Dolayısıyla parasal (nominal) gelir artmış, ancak satın alma gücü (reel gelir) tamamen sabit kalmıştır.
Vergi yükünün değişimini anlamak için gelir türlerinin ayırt edilmesi gerekir.
2
Artan oranlı tarifenin güncellenmemesinin sonucunu belirle.
Matrah dilimleri enflasyona endekslenmediği için, sadece nominal geliri artan bireyler daha yüksek oranlı vergi dilimlerine geçerler.
Artan oranlı sistemlerde kişinin hangi orandan vergilendirileceği reel gelire değil, parasal gelire (matraha) bağlıdır.
3
Makroekonomik etkiyi tespit et.
Daha yüksek orandan vergi ödeyen bireylerin harcanabilir reel gelirleri düşer, tüketim azalır ve toplam talep kendiliğinden daralır.
Vergilerdeki otomatik artış ekonomiden satın alma gücünü çeker.
4
Bu mekanizmanın literatürdeki adını koy.
Yasama organının herhangi bir iradi kararı olmaksızın ortaya çıkan bu daraltıcı etkiye 'mali sürüklenme' adı verilir.
Kavramsal tanımın doğru tespit edilmesi sonuca ulaştırır.

Anahtar Kavram

Mali Sürüklenme ve Bracket Creep Mekanizması
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Mali Sürüklenme

Bu konudan daha fazla soru