Devletin orman işletmeciliği faaliyetlerinden elde ettiği gelirler ile Kamu İktisadi Teşebbüsü (KİT) kârlarını aynı kategoride değerlendiren Adolph Wagner; bu gelirleri vergi, resim ve harç gibi kaynaklardan ayırırken belirli bir ölçüt kullanmıştır.
Buna göre, Wagner'in sistematiğinde söz konusu gelirlerin 'özel ekonomik gelirler' (hasılatlar) olarak adlandırılmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Devletin bu gelirleri elde ederken egemenlik gücünden (jus imperii) feragat edip, piyasada bir özel hukuk süjesi gibi mülkiyet hakkına dayanmasıCevap
- BGelirin sadece kamu hizmetinden yararlanan bireyler tarafından, hizmetin maliyetine katılım payı olarak ve 'yarı-cebri' nitelikte ödenmesi
- CGelirin devletin bütçe denkliğini sağlamak için başvurduğu, süreklilik arz etmeyen ve sadece olağanüstü dönemlere özgü bir kaynak olması
- DGelirin finansman amacının yanı sıra sosyal adaleti sağlama ve ekonomik hayata müdahale etme gibi mali olmayan (ekstra-fiskal) hedefler gütmesi
- EGelirin tahsilatının yasallık ilkesi gereği mutlaka bir kanuni düzenlemeye dayanması ve tek taraflı bir irade beyanıyla belirlenmesi
Cevap
Wagner'in sistematiğinde özel ekonomik gelirlerin temel gerekçesi, devletin egemenlik gücünü kullanmayıp piyasa kuralları içinde bir özel hukuk kişisi gibi ve mülkiyet hakkına dayanarak hareket etmesidir.
Doğru yanıt olan ifade, Wagner'in 'Özel Ekonomik Gelirler' (Hasılatlar) tanımının özünü yansıtmaktadır. Wagner'e göre devlet, orman hasılatı veya KİT kârı elde ederken egemenlik gücünü (jus imperii) kullanmaz; tıpkı bir özel hukuk kişisi gibi piyasa şartlarında mülkiyet hakkına dayanarak işlem yapar. Bu durum, devletin tek taraflı iradesiyle ve kamu gücüyle topladığı vergi ve harçlardan (siyasal/hukuki gelirler) temel ayrım noktasını oluşturur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Wagner'in Kamu Gelirleri Sınıflandırması (Özel Hukuk vs. Kamu Hukuku Statüsü)
Daha Fazla Pratik
Wagner'in bu ayrımı ile Seligman'ın karşılıklılık esasına dayanan tasnifi arasındaki farkları içeren karşılaştırma tablolarını incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s