Soru

Zorluk: ZorWagner'in Gelir Sınıflandırması

Devletin orman işletmeciliği faaliyetlerinden elde ettiği gelirler ile Kamu İktisadi Teşebbüsü (KİT) kârlarını aynı kategoride değerlendiren Adolph Wagner; bu gelirleri vergi, resim ve harç gibi kaynaklardan ayırırken belirli bir ölçüt kullanmıştır.

Buna göre, Wagner'in sistematiğinde söz konusu gelirlerin 'özel ekonomik gelirler' (hasılatlar) olarak adlandırılmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Devletin bu gelirleri elde ederken egemenlik gücünden (jus imperii) feragat edip, piyasada bir özel hukuk süjesi gibi mülkiyet hakkına dayanmasıCevap
  2. B
    Gelirin sadece kamu hizmetinden yararlanan bireyler tarafından, hizmetin maliyetine katılım payı olarak ve 'yarı-cebri' nitelikte ödenmesi
  3. C
    Gelirin devletin bütçe denkliğini sağlamak için başvurduğu, süreklilik arz etmeyen ve sadece olağanüstü dönemlere özgü bir kaynak olması
  4. D
    Gelirin finansman amacının yanı sıra sosyal adaleti sağlama ve ekonomik hayata müdahale etme gibi mali olmayan (ekstra-fiskal) hedefler gütmesi
  5. E
    Gelirin tahsilatının yasallık ilkesi gereği mutlaka bir kanuni düzenlemeye dayanması ve tek taraflı bir irade beyanıyla belirlenmesi

Cevap

Wagner'in sistematiğinde özel ekonomik gelirlerin temel gerekçesi, devletin egemenlik gücünü kullanmayıp piyasa kuralları içinde bir özel hukuk kişisi gibi ve mülkiyet hakkına dayanarak hareket etmesidir.
Doğru yanıt olan ifade, Wagner'in 'Özel Ekonomik Gelirler' (Hasılatlar) tanımının özünü yansıtmaktadır. Wagner'e göre devlet, orman hasılatı veya KİT kârı elde ederken egemenlik gücünü (jus imperii) kullanmaz; tıpkı bir özel hukuk kişisi gibi piyasa şartlarında mülkiyet hakkına dayanarak işlem yapar. Bu durum, devletin tek taraflı iradesiyle ve kamu gücüyle topladığı vergi ve harçlardan (siyasal/hukuki gelirler) temel ayrım noktasını oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Sınıflandırma kriterini belirle
Wagner'in gelir tasnifinde temel ölçüt, devletin iktisadi hayata katılım biçimi ve hukuki statüsüdür.
Wagner, devletin piyasadaki konumuna göre gelirleri ikiye ayırır.
2
Özel Ekonomik Gelirleri (Hasılatlar) analiz et
Bu grupta devlet, özel mülkiyet haklarını kullanarak (orman, KİT, arazi kirası vb.) bir özel hukuk süjesi gibi gelir elde eder.
Bu faaliyetlerde 'egemenlik gücü' (cebir) söz konusu değildir; piyasa mekanizması geçerlidir.
3
Siyasal ve Hukuki Gelirlerle karşılaştır
Vergi, harç ve cezalar 'siyasal/hukuki' gelirlerdir çünkü devlet burada kamu hukuku süjesi olarak egemenlik gücünü kullanır.
İki kategori arasındaki fark, devletin 'emir veren güç' mü yoksa 'piyasa aktörü' mü olduğudur.

Anahtar Kavram

Wagner'in Kamu Gelirleri Sınıflandırması (Özel Hukuk vs. Kamu Hukuku Statüsü)

Daha Fazla Pratik

Wagner'in bu ayrımı ile Seligman'ın karşılıklılık esasına dayanan tasnifi arasındaki farkları içeren karşılaştırma tablolarını incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla